Uyku Bozuklukları Çalışma Grubu

Türk Toraks Derneği Uyku Bozuklukları Çalışma Grubunun 15 Mart 2019 Dünya Uyku Günü Bildirisi

Uyku Sağlığını Geliştirmek için 15 Mart’ta Dünya Uyku Gününü Kutluyoruz

Uyku; vücudumuzun fiziksel ve ruhsal olarak dinlendiği, yenilendiği, onarıldığı, yeni bir güne hazırlandığı dönem ve sağlıklı yaşam için vazgeçilmez bir durumdur. Uyku ihtiyacı, kişiden kişiye ve yaşa göre değişkenlik göstermektedir. Yeni doğanlarda bu ihtiyaç günde ortalama 16 saat iken yaşla birlikte giderek azalarak 3-5 yaşlarında 11 saate, ergenlikte 9-10 saate inmektedir. Yetişkinler için ise normal uyku süresi ortalama 6-8 saattir. Yaşlılıkta uyku süresi belirgin olarak azalıp uyku kalitesi bozulmaya başlar.

Yaşamın yaklaşık üçte birini geçirdiğimiz bu kadar önemli bir durumun bozulması pek çok probleme yol açmaktadır. Uykuyla ilişkili yüze yakın bozukluk tanımlanmıştır. Bunlar, uyku sırasında ortaya çıkan ya da uykuda artan, uyku kalitesini bozan, uyku sırasında dinlenmeyi, uykuya dalmayı ya da uykuyu sürdürmeyi güçleştirebilen durumlardır. İnsomni (uykuya başlama ya da devam ettirmede zorluk veya sabah erken uyanıp tekrar uyuyamama), uyku apnesi (uykuda solunum durması), huzursuz bacak sendromu, uykuda istemsiz hareketler, somnambulizm (uyurgezerlik), enürezis noktürna (gece idrar kaçırma), bruksizm (diş gıcırdatma) uyku bozukluklarının bazılarıdır. 

Dünya Uyku Günü

Dünya Uyku Tıbbı Derneği tarafından, her yıl gece ve gündüzün eşit olduğu, 21 Mart-Ekinokstan bir önceki cuma günü, Dünya Uyku Günü olarak ilan edilmiştir. Dünya Uyku Gününde sağlıklı bir uykunun önemine ve uyku apne sendromu başta olmak üzere uyku bozukluklarına dikkat çekmek amaçlanmaktadır. Bu yıl Dünya Uyku Günü “SAĞLIKLI UYU, SAĞLIKLI YAŞ AL” sloganıyla 15 Mart 2019 günü kutlanacaktır.

Dünya Uyku Tıbbı Derneği, her yaşta genel sağlıkta uykunun önemini vurgulamak amacıyla bu sloganı seçmiştir. Kaliteli bir uyku, sağlığın temel yapı taşlarından biridir. Sağlıklı bir uyku ile her yaşta yaşam kalitesi iyileştirilebilir. Uyku kaliteli olmadığında ise sağlık bozulur ve yaşam kalitesi belirgin olarak kötüleşir.

Yetişkinler için her gece 7 ile 8 saat arası uyumak, ilerideki fiziksel ve mental sağlığın iyileştirilmesi için yapabilecek en önemli şey olabilir. Çocukların ise optimal öğrenme ve oyun için uyku ihtiyaçları daha fazladır. Yeterli uyku, beyin sağlığı için önemlidir, çünkü; uyku sırasında beyin, uyanıklıkta gün boyunca biriken ve yaşlanmakta olan beyine zarar verebilme potansiyeli olan toksinlerden kurtulur. Ayrıca uyku, beynin ağ ve bağlantılarını sağlıklı tutup en iyi şekilde çalışmasını sağlar ve günün erken saatlerinde yeni şeylerin öğrenilmesi ve hatırlanmasında yardımcı olur. Kaliteli ve uygun miktarda uyku; fiziksel, bilişsel ve duygusal sağlığı artırmanın ve iyi yaş almanın anahtarıdır. Genç yetişkinlik ve orta yaşta uykuyu iyi almak, obezite ve hipertansiyon riskini azaltır, yaşa bağlı bilişsel düşüşe ve Alzheimer hastalığına karşı korur ve depresyon oranlarını azaltır. Düzenli uyku, yüz cildindeki yaşlanma belirtilerini azaltıp cilt tonunu düzeltmektedir.İyi bir uyku için ise aşağıdaki uyku hijyen kurallarına uyulması önemlidir;

  1. Her gün aynı saatte yatıp aynı saatte kalkmaya dikkat edilmeli,
  2. Gündüz uyuma alışkanlığı varsa 45 dakikadan fazla uyumamalı ve özellikle akşam yemeği sonrası kesinlikle şekerleme yapılmamalı,
  3. Uyumadan önce alkol ve sigaradan uzak durulmalı,
  4. Akşam saatlerinde çay, kahve, kola, çikolata gibi kafeinli yiyecek-içeceklerden kaçınılmalı,
  5. Ağır akşam yemeği yenmemeli ve yatmadan en az 2 saat önce bir şeyler atıştırmamalı,
  6. Gündüz egzersiz yapılmalı ancak akşam saatlerinde ağır egzersizlerden kaçınılmalı
  7. Yatak ve yastığın rahat olmasına dikkat edilmeli,
  8. Yatak odasının ısısının çok soğuk veya çok sıcak olmamasına dikkat edilmeli,
  9. Uyuduğumuz odanın sessiz ve olabildiğince karanlık olması sağlanmalı,
  10. Yatak odasını sadece uyumak için kullanılmalı, odada kesinlikle televizyon, bilgisayar, tablet, cep telefonu vb. bulundurulmamalı,
  11. Dinlenmiş uyanmak için gereken uyku süresi kadar (erişkinlerde 6-8 saat) uyumaya özen gösterilmeli,
  12. Uykuya dalınamazsa kalkıp kitap, gazete okuyup ve uyku tekrar gelince yeniden yatmaya gidilmelidir. 

Türk Toraks Derneği,

Otuz yıla yaklaşan bir süredir solunum hastalıklarında etkin korunma ve tedaviyi sağlamayı ve ulusal akciğer sağlığını geliştirmeyi amaçlayan bir dernektir. Solunumun sadece uyanıklıkta değil, uyku sırasında da sağlıklı olmasını amaçlayan derneğimizin kuruluşundan kısa bir süre sonra kurulan Uyku Bozuklukları Çalışma Grubu, ülkemizde uyku sağlığı ve uyku bozuklukları konusunda hem hekim eğitimlerinde hem de hastaların bilgilendirilmesinde önemli rol oynamaktadır.

Türk Toraks Derneği Uyku Bozuklukları Çalışma Grubu üyeleri tarafından Dünya Uyku Günü olan 15 Mart 2019 tarihinde basına görsel ve yazılı açıklamalar yapılacak, hastalara yönelik bilgilendirme toplantıları düzenlenecektir.

“İyi uyu, daha iyi görün, daha iyi hisset, daha iyi ol”

Türk Toraks Derneği Uyku Bozuklukları Çalışma Grubu