Tütün Kontrolü Çalışma Grubu

TÜRK TORAKS DERNEĞİ UYARIYOR: ELEKTRONİK SİGARALAR YAŞAMI TEHDİT EDİYOR!

 

TÜRK TORAKS DERNEĞİ UYARIYOR: ELEKTRONİK Sigaralar yaşamı tehdit ediyor!

Tüm dünyada özellikle gençler e-sigara kullanımına özendirilmektedir.

Tütün endüstrisinin pazarlama stratejileri, sigaranın zararları daha fazla bilinmeye başlandığından beri sigara dışındaki tütün ürünlerine yönelmiş durumdadır. Zararı azaltılmış tütün ürünü olduğu ileri sürülerek sunulan elektronik sigara (e-sigara) da bu ürünler içinde en çok bilinen ve en yaygın kullanılanıdır. Maalesef, özellikle sigara içmeyi hiç düşünmedikleri halde e-sigara kullanmış olan gençler arasında, e-sigaranın daha az zararlı olduğuna dair yanlış algı oldukça yaygındır. Tüm dünyada özellikle gençleri hedef alan reklamlarla gençler, e-sigara kullanımına özendirilmektedir.

Bilim dünyası her geçen gün, e-sigaranın sağlık zararlarını daha iyi keşfetmektedir. Daha az zararlı olduğu ileri sürülen elektronik sigaraların kısa süreli kullanım sonrasında bile ölümle sonuçlanabilen ciddi akciğer hasarı ve solunum yetmezliğine neden olabildiği anlaşılmıştır.

Son olarak; 30 Ağustos 2019 tarihinde, Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından, Amerika Birleşik Devletleri’nde 25 farklı eyaletten e-sigara kullanımına bağlı olduğu düşünülen, ölümle sonuçlanabilen ve ağır solunum yetmezliği ile seyredebilen vakaların bildirilmesi haberi tüm dünyada geniş yankı uyandırmıştır. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi’ne (CDC)  yapılan bildirimlerde;  vakaların şiddetli solunum sıkıntısı (göğüs ağrısı, nefes darlığı) ile birlikte sindirim sistemine ait ciddi yakınmalarla (ishal, kusma, ateş yüksekliği) başvurduğu belirtilmiştir. Bugün itibariyle bildirilen vakaların sayısı 530’a ulaşmıştır. Ancak başvuru anında tanı almadığı düşünülen olguların da bulunma olasılığı nedeniyle geriye dönük sürdürülen vaka taraması sonucunda bu sayının artacağı öngörülmektedir. Tanı alan hastaların yarısından fazlasının 25 yaş altındaki gençler olması, özellikle hastalığın gençleri tehdit eden boyutu nedeniyle endişe yaratmaktadır. Yine hastaların dörtte üçünün erkek cinsiyette olması dikkati çekmektedir. Vakaların %90’ından fazlasının hastaneye yatırıldığı; hastaneye yatırılanların %62’sinin yoğun bakımda takip edildiği ve bunların yarısından fazlasının şiddetli solunum yetmezliği nedeni ile solunum cihazına bağlandığı bildirilmiştir ve ölüm sayısı 13’e ulaşmıştır. FDA’nın uyarı yaptığı vakaların kullandığı e-sigaraların çoğunluğunda nikotin ve/veya kenevir olarak da bilinen kannabinoidlerin bulunduğu bildirilmiştir. Bir diğer yandan, analizi yapılan e-sigaraların bir kısmında bağımlılık yapıcı olarak sadece nikotinin bulunduğunun tespit edilmiş olması dikkati çekmektedir. Görüldüğü gibi daha az zararlı olduğu ileri sürülen bu ürünler, kısa süreli kullanım sonrasında bile ölümle sonuçlanabilen ciddi akciğer hasarı ve solunum yetmezliğine neden olabilmektedir.

Elektronik sigaralar sağlığa zararlı pek çok kimyasal madde ve bağımlılık yapıcı maddeler içermektedir.

Elektronik sigaralar içerisinde sıvılaştırılmış nikotinin yanı sıra sağlığa zararlı olduğu bilinen çok sayıda kimyasal madde bulunmaktadır. Bu kimyasal maddeler arasında sağlık zararları çok iyi bilinen ağır metaller, tütün bitkisine spesifik nitrozaminler, polisiklik aromatik hidrokarbonlar, formaldehidler,  propilen glikol, etilen glikol ve özellikle gençlerin ilgisini çekmek üzere eklenen aromalar bulunmaktadır. Yaklaşık 7000 çeşit aroma özellikle henüz başlamayan gençler için cazibe artırıcı özellikte kullanılmaktadır. Zararsız olduğu ileri sürülen bu aromaların hücre kültürü deneylerinde canlı organizmaların yapıtaşı olan hücreleri öldürücü özellikte olduğu çok yenice ispatlanmıştır. Nikotin ise beyin gelişimini olumsuz yönde etkilemektedir.

Elektronik sigaraların daha önceden bilinen sağlık zararları da bulunmaktadır.

E-sigaralar ile geliştiği bilinen diğer sağlık zararları, bu cihazlarda meydana gelebilen patlama,  alev alma sonucu gelişen baş-boyun yaralanmaları, yüz, göz yanıkları, ağız travmaları, diş kırıklarıdır. Bildirilen cilt yanıkları doku nakli gerektirebilecek düzeyde olabileceği gibi, tıp literatüründe ölüm vakaları da bildirilmiştir. E-sigaranın bağışıklık sistemini etkileyerek, zatürre riskini artırdığına dair ön kanıtlar da sunulmuştur. Bir diğer yandan, tıpkı sigara ve diğer tütün ürünlerinden çok iyi bildiğimiz sigara dumanına pasif maruziyetin sağlık zararlarına neden olduğu gibi, elektronik sigara dumanına maruz kalan bireylerde de sağlık etkileşiminin oluşabileceği öngörülmektedir.

 

Sonuç olarak; e-sigara ile işkili pek çok sağlık zararı bildirilmiştir. Ancak, kısa süreli kullanım nedeniyle bile, henüz çocuk sayılabilecek yaştaki gençleri solunum yetmezliği ile seyreden ve ölümcül olabilen akciğer hasarı vakaları e-sigaranın giderek daha da tehlikeli hale geldiğini kanıtlamaktadır.

Konunun en sevindirici yönü, Türkiye’de elektronik sigaranın ruhsatlandırılmış bir ürün olmaması, dolayısıyla yasal olarak satışının gerçekleştirilememesidir. İnsan sağlığını önceleyen bu duyarlılığın ve yasal düzenlemelerin artarak devam edeceği konusunda inancımız tamdır. Ancak maalesef bu illegal yollardan ulaşılamadığı anlamına gelmemektedir. Halkımızın, gençlerimizin bu yeni salgından korunmaları amacıyla, e-sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin illegal yollardan teminini engelleyen bir kanunun çıkmasını ve hemen uygulanmasını bekliyor ve destekliyoruz. Öte yandan, e-sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerine tanınacak bir yüksek vergilendirme düzenlemesinin, hâlihazırda illegal sayılan bu ürünlerin yasal olarak tanınması sonucuna yol açabileceği kaygısını taşıyoruz. Bunun yerine ruhsatlandırmaksızın, yasa dışı statüde kalması ve illegal kullanımıyla etkin ve tam mücadelenin yapılması, gençlerimizin ve halkımızın sağlığının korunmasının teminatı olacaktır.

Tütün ürünü olan ve sigara gibi nikotin içerdiği için hızla bağımlılık yapan e-sigara gibi tütünden elde edilen ve nikotin içeren sözde zararı azaltılmış ürünler de kesinlikle sağlığa zararlıdır. Elektronik sigaralar yaşamı tehdit eden ciddi sağlık zararlarına yol açabilir. Kullanımı ölümle sonlanabilir. Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Türk Toraks Derneği Tütün Kontrol Çalışma Grubu