Çevre Sorunları ve Akciğer Sağlığı Çalışma Grubu

Zonguldak Maden Kazası ve Yapılması Gerekenler

Zonguldak’ta 17 Mayıs 2010 günü Türkiye Taş Kömürü (TTK) Karadon Müessese’sinde meydana gelen patlamada 30 işçinin göçük altında kalarak hayatını kaybetmesi ülkemizdeki iş güvenliği ve işçi sağlığı konusunun yeniden gündeme taşınarak sorgulanması ve alınması gereken tedbirlerin bir an önce alınması için ilgili kuruluşların sorumluluklarının tekrar hatırlatılması gerekliliğini ortaya koymuştur.

Türk Toraks Derneği Çevresel ve Mesleksel Hastalıklar Çalışma Grubu olarak bu konu hakkında kamuoyunu bilgilendirmeyi ve yapılması gerekenleri paylaşmayı amaçladık.

TÜRKİYE VE DÜNYADA İŞ KAZALARI

Gelişmiş ülkelerde ölümcül kazaların oranı 1960' lardan sonra düşmüştür. Örneğin son 20 yılda düşüş oranı Japonya ve İsveç'te %20, Finlandiya'da ise % 62 olmuştur. Benzer şekilde ciddi kazaların oranı da en azından sanayileşmiş ülkelerde düşmektedir. Bunun açıklaması olarak daha az işçinin tehlikeli işlerde çalışması ve işyerlerinin daha güvenli olması verilmektedir.

a) İş kazalarının ve meslek hastalıkları maliyetlerinin gelişmiş ekonomilerin GSMH içindeki genel payı tipik olarak önemli bir seviyededir ve %3 den az değildir.

b) Meslek hastalıklarının tanımlanması güç olduğundan maliyet bunun çok üzerindedir.

c) İşçilerin tazminatları erken ölüm ve sakatlığın maliyetinin kim tarafından üstlenileceği konusunda önemli bir ekonomik etkendir.

KÖMÜR MADENİ KAZALARININ NEDENLERİ

Kaza nedenlerini üç esasta toplamak mümkündür:

1. Çalışma ortamından kaynaklanan doğal nedenler,

2. İnsanların dikkatsizliğine bağlı hatalar

3. Teknik donanım hataları

Kazalar ile ilgili sonuçlarda dikkati çeken nokta, ölüme yol açan kazaların başında patlamaların gelmesidir. Yaralanma vakalarının % 19,6’sı ölümle neticelenmekte, ikinci sırayı da % 9,5 ile makine ve elektrik kazaları almaktadır. Üçüncü sırada ise % 3,7 ile kazaların en tahrip edicisi olan taş düşmesi teşkil etmektedir.

GRİZU PATLAMASI VE ÖNLENMESİ

Kömür madenlerinin kâbusu olan grizu patlaması, ülkemizde de sık sık görülmektedir. Bilindiği gibi, Grizu kömür madenlerinde ortaya çıkan yanıcı bir gazdır. Metan ve diğer bazı gazlardan oluşur. Grizu havada %4 - %16 oranında bulunduğunda patlayıcıdır. En patlamaya elverişli oran %10'dur. Bu karışım dinamit atılması, kömürü kırmak için kullanılan takımlardan çıkan kıvılcım, kibrit, çakmak ve elektrik aletlerinin oluşturduğu ark vb. gibi nedenlerle patlar. Patlama büyük tahrip gücüne ve yıkım etkisine sahiptir. Yasalar doğrultusunda, metan’ın havada bulunma oranı, hacimce %1'dir. Bu seviyeye ulaşıldığında acilen önlem alınması gerekmektedir. Eğer bu karışım %2’nin üzerine çıkarsa maden ocağı acilen boşaltılmalıdır.

ZONGULDAK’TA KÖMÜR MADENİ  KAZALARI

Zonguldakta 1939 yılından sonra ilk resmi maden kazası sonuçları tutulmaya başladı. O tarihten itibaren yıllar içinde azalma gösteren ölümlü maden kazaları meydana gelmiştir. En büyüğü 1992 yılında Kozlu maden kazasında gerçekleşmiş ve 263 kişi hayatını kaybetmiştir. TTK’da 1980 sonrası işe yönelik olarak ciddi rehabilitasyon çalışmaları yapılmış, buna paralel olarak madende ölümcül iş kazası meydana gelmesi sayısında azalma olmasına karşın 1992 yılında tarihinin en büyük grizu patlaması da meydana gelmiştir.

ZONGULDAK’TAKİ PATLAMANIN NEDENLERİ VE İHMALLER

Mevcut kaza ile ilgili henüz kesin bir rapor yayınlanmamıştır. Ancak elde edilen duyumlar bu kazanında daha önceki kazalar ile benzerlik gösterdiği sonucuna ulaşılmaktadır. Bursa’nın Mustafakemalpaşa İlçesi'ne 30 kilometre uzaklıktaki Alpagut Köyü yakınlarında bulunan Bükköy Madencilik İşletmesi'ne ait kömür ocağında 10 Aralık 2009 günü saat 19.30 sıralarında 32 işçinin çalıştığı vardiyada şiddetli bir patlama sonucunda 19 işçi hayatını kaybetti ve kurtarmaya giden 2 kişi de gazdan zehirlenerek tedavi altına alındı. 1985 yılından beri faaliyette olan ocakta, daha önce de grizu patlaması sonucunda 4 işçi hayatını kaybetmişti.

Maden Mühendisleri Odası yetkilileri ve iş güvenliği uzmanları ile bilirkişilerin Bursa’nın Mustafakemalpaşa İlçesi'ne 30 kilometre uzaklıktaki Alpagut Köyü yakınlarında bulunan Bükköy Madencilik İşletmesi'ne ait kömür ocağında yapmış oldukları inceleme sonucunda tespit ettikleri bazı konular dikkat çekicidir:

- Ocakta her vardiyada bulunması gereken maden mühendisi sayısı yeterli değildir.

- Çalışan işçiler çevre köylerden sağlanmakta olup sendikalı değillerdir. Genellikle eğitim seviyeleri düşük olup, düşük ücretlerle çalışmaktadırlar.

- Kaza, 16-24 vardiyasında ortamda bulunan grizunun (metan gazı+hava karışımı) patlamasıyla meydana gelmiştir. Grizunun patlaması ile oluşan yüksek sıcaklık ve karbon monoksit (CO) gazı çalışan işçilerin yanmalarına ve zehirlenmelerine yol açarak ölümlerine neden olmuştur.

-  Grizu patlamasının şiddetiyle göçükler meydana gelmiş ve işçiler göçük altında kalmıştır.

- Bilirkişi raporunda olayın, çalışma ortamında belirli bir oranın üzerinde bulunmaması gereken metan gazının, kömür naklinin yapıldığı ayak başındaki konveyör tahrik motoruna ait elektrik panosunda oluşan kıvılcımın tesiri ile patladığı belirtilmektedir.

- Kaza sonrası kurtarma işlemlerinde ciddi organizasyon ve koordinasyon yetersizliği bulunmaktadır.

Metan gazı birikiminin en önemli nedeni yetersiz havalandırmadır. Havalandırma planın olmadığı ve havalandırma sisteminde kullanılan 40 santim çapında olması gereken boruların, maden standartı dışında tarım sektöründe kullanılan 12 santim çapında olduğu, ocağın sürekli ve düzenli kontrol edilmediği bilirkişi raporunda belirtilmiştir. Alpagut Köyü Maden Ocağı bilirkişi raporlarına paralel olarak işçilerin gaz maskesiz olduğu ve kazada kesin ihmalin bulunduğu söylenilmekte, ayrıca Maden Mühendisleri Odası Zonguldak Şubesi kaza ile ilgili yaptıkları tesbitleri şöyle sıralamıştır: “Kaza, Karadon Yeni Kuyu eksi 540 kotundaki hazırlık galerisinde meydana gelmiştir. Söz konusu galerinin sürülmesi (açılması), alt işveren (taşeron) tarafından yürütülmektedir. Üç vardiya çalışma yapılan işyerinde kaza anında 30 kişi çalışmaktadır. Kaza, 08.00-16.00 vardiyasında saat 13.27 civarında meydana gelmiştir. Kaza, grizu (metan gazı + hava karışımı) patlaması nedeniyle oluşmuştur. Grizunun patlaması ile oluşan yüksek sıcaklık, karbon monoksit (CO) gazı ve darbe etkisi ölümlere neden olmuştur.”

Elde edilen bilgilere göre işçilerin kullanması gerek malzemelrin standardının düşük tutulabildiği görülmektedir. Maden mühendislerine göre, madencinin giydiği baret bile grizu patlamasına neden olabilir. Bunun yaşanmaması için kullanılan korucuyu malzemeler standartlara uygun olmalı. Ancak koruyucu malzeme satışı yapan firma yetkililerine göre, Türkiye’deki maden işletmelerinin çoğu maliyeti düşük olan ve uluslararası iş güvenliği standartlarına uygun olmayan malzeme kullanıyor. Hatta kazada hayatını kaybeden bazı işçilerin baret kullanmadıkları söylenilmektedir ki bu çok acı bir bulgudur.

İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI AÇISINDAN NELER YAPILMALIDIR?

Mesleksel hastalıklar bugüne kadar fikri planda çok önemsenmiş ama aksiyon planında tam yerini bulamamış, bu alana hekimlerin ilgisi istenilen düzeye ulaşmamıştır. Bu alanlara yönelik sivil toplum bilinci de ne yazık ki baskı oluşturacak düzeye ulaşamamıştır. Türk Toraks Derneği Çevresel ve Mesleksel Akciğer Hastalıkları Çalışma Grubu bu alandaki boşluğu doldurmak için üzerine düşen sorumlulukların bilincinde olup bu konudaki uygulamaları ve yeni durumları yakından takip etmeyi sürdürecektir.

2008 yılında çıkan 5510 sayılı yasa kapsamında çıkarılan yönetmelik ve genelge ile üniversite hastanelerinde çalışan Göğüs Hastalıkları uzmanları meslek hastalığı tanısı koyma konusunda yetkilendirilmiştir. Ancak meslek hastalığı tanı konulma oranı ve bildirimi ülkemizde ciddi anlamda düşük olduğundan, farkındalığın artırılması için çalışmalar sürdürülmelidir.  

Çalışma Bakanlığı’nın pnömokonyoz eylem planını uygulaması yakından takip edilmelidir.

Meslek hastalıklarının yanında oluşan iş kazalarının önlenmesine yönelik olarak paydaş kuruluşlar işbirliğine gitmelidir.  

Türkiye’de en önemli sorunlardan bir tanesi olan kaçak kömür işletmeciliğinin önlenmesi için bilgilendirme çalışmaları yapılmalıdır.  

Meslek hastalığı tanısı koymada en önemli güçlüklerden birisi olan iş akdinin feshi konusunda Çalışma Bakanlığı nezdinde girişimlerde bulunulmalıdır.  

İş kazalarının önlenmesi ve meslek hastalığı bilincinin yerleştirilmesi hususunda başta basın-yayın kuruluşları olmak üzere herkesin desteği gerekmektedir. 

Kamuoyuna saygı ile duyurulur,

Türk Toraks Derneği Çevresel ve Mesleksel Hastalıklar Çalışma Grubu 

suprax 400 mg 5 tablet

suprax 100 60 ml buy suprax online purchase where to buy suprax

suprax 400 mg 5 tablet

suprax 100 60 ml buy suprax discount where to buy suprax

suprax 400 mg 5 tablet

suprax 100 60 ml buy suprax discount where to buy suprax

suprax 400 mg 5 tablet

suprax 100 60 ml http://www.dunshaughlinac.com/news-details.asp?id=112 where to buy suprax

suprax 400 mg 5 tablet

suprax 100 60 ml http://www.dunshaughlinac.com/news-details.asp?id=112 where to buy suprax

800 gambler

350,000 problem gamblers http://www.800gambler.org/ 1-800-gambler®

800 gambler

350,000 problem gamblers women and gambling: symptoms and effects 1-800-gambler®

800 gambler

350,000 problem gamblers gambling 1-800-gambler®

800 gambler

350,000 problem gamblers http://www.800gambler.org/ 1-800-gambler®

800 gambler

350,000 problem gamblers new jersey council on compulsive gambling 1-800-gambler®

order biaxin 250mg

ordering clarithromycin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=53 buy clarithromycin 250mg

order biaxin 250mg

ordering clarithromycin buy clarithromycin buy clarithromycin 250mg

order biaxin 250mg

ordering clarithromycin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=53 buy clarithromycin 250mg

order biaxin 250mg

ordering clarithromycin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=53 buy clarithromycin 250mg

order biaxin 250mg

ordering clarithromycin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=53 buy clarithromycin 250mg

purchasing biaxin

buy generic clarithromycin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=43 buy clarithromycin tablets

purchasing biaxin

buy generic clarithromycin buy clarithromycin buy clarithromycin tablets

purchasing biaxin

buy generic clarithromycin purchase clarithromycin buy clarithromycin tablets

purchasing biaxin

buy generic clarithromycin buy biaxin 500mg buy clarithromycin tablets

purchasing biaxin

buy generic clarithromycin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=43 buy clarithromycin tablets

order biaxin 500mg

clarithromycin order clarithromycin clarithromycin buy

order biaxin 500mg

clarithromycin buy clarithromycin clarithromycin buy

order biaxin 500mg

clarithromycin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=54&qq=buyclarithromycin clarithromycin buy

order biaxin 500mg

clarithromycin buy clarithromycin clarithromycin buy

order biaxin 500mg

clarithromycin buy clarithromycin clarithromycin buy

ordering biaxin

buy generic biaxin buy clarithromycin buying biaxin

ordering biaxin

buy generic biaxin buy clarithromycin pills buying biaxin

ordering biaxin

buy generic biaxin buy clarithromycin uk buying biaxin

ordering biaxin

buy generic biaxin buy clarithromycin buying biaxin

ordering biaxin

buy generic biaxin buy clarithromycin buying biaxin

abortion pill online

where to buy abortion pill http://sagesoftware.co.in/Default.aspx abortion pills

abortion pill online

where to buy abortion pill http://sagesoftware.co.in/Default.aspx abortion pills

abortion pill online

where to buy abortion pill abortion pill abortion pills

abortion pill online

where to buy abortion pill abortion pill abortion pills

abortion pill online

where to buy abortion pill cytotec abortion pill buy online abortion pills

how to order the abortion pill online

how to order the abortion pill online http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=53 where can you buy the abortion pill

how to order the abortion pill online

how to order the abortion pill online buy the abortion pill online where can you buy the abortion pill

how to order the abortion pill online

how to order the abortion pill online abortion pill where can you buy the abortion pill

how to order the abortion pill online

how to order the abortion pill online http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=53 where can you buy the abortion pill

how to order the abortion pill online

how to order the abortion pill online abortion pill where can you buy the abortion pill

cytotec abortion

abortion pill prescription where can i buy abortion pills pill for abortion online

cytotec abortion

abortion pill prescription where can i buy abortion pills pill for abortion online

cytotec abortion

abortion pill prescription abortion pill pill for abortion online

cytotec abortion

abortion pill prescription abortion pill pill for abortion online

cytotec abortion

abortion pill prescription http://www.cengage.co.in/content/about-us pill for abortion online

buy levitra online viagra

viagra suppliers in the uk viagra online viagra for sale

buy levitra online viagra

viagra suppliers in the uk viagra online viagra for sale

buy levitra online viagra

viagra suppliers in the uk http://www.cengage.co.in/content/privacy-statement viagra for sale

buy levitra online viagra

viagra suppliers in the uk http://www.cengage.co.in/content/privacy-statement viagra for sale

buy levitra online viagra

viagra suppliers in the uk http://www.cengage.co.in/content/privacy-statement viagra for sale

kamagra samples

kamagra 6 free samples cialis vs kamagra kamagra reviews

kamagra samples

kamagra 6 free samples http://www.cengage.co.in/content/terms-of-use kamagra reviews

kamagra samples

kamagra 6 free samples kamagra kamagra reviews

kamagra samples

kamagra 6 free samples kamagra kamagra reviews

kamagra samples

kamagra 6 free samples http://www.cengage.co.in/content/terms-of-use kamagra reviews

kamagra jelly from canada

kamagra jelly alternative kamagra jelly discount kamagra jelly

kamagra jelly from canada

kamagra jelly alternative kamagra jelly discount kamagra jelly

kamagra jelly from canada

kamagra jelly alternative http://www.cengage.co.in/content/copyright-notice discount kamagra jelly

kamagra jelly from canada

kamagra jelly alternative kamagra jelly suppliers in the uk discount kamagra jelly

kamagra jelly from canada

kamagra jelly alternative http://www.cengage.co.in/content/copyright-notice discount kamagra jelly

get amoxil

amoxil uk amoxicillin buy cheap amoxicillin

get amoxil

amoxil uk amoxil prescription buy cheap amoxicillin

get amoxil

amoxil uk amoxil uk buy cheap amoxicillin

get amoxil

amoxil uk amoxicillin buy cheap amoxicillin

get amoxil

amoxil uk amoxicillin buy cheap amoxicillin

buy thyroxine las vegas

women does thyroxine work get discount synthroid online free thyroxine sample

buy thyroxine las vegas

women does thyroxine work http://www.cengage.co.in/content/english-language-teaching free thyroxine sample

buy thyroxine las vegas

women does thyroxine work synthroid free thyroxine sample

buy thyroxine las vegas

women does thyroxine work thyroxine uk free thyroxine sample

buy thyroxine las vegas

women does thyroxine work http://www.cengage.co.in/content/english-language-teaching free thyroxine sample

laxative online uk

generic laxative online http://www.cengage.co.in/content/library-reference where to buy bisacodyl online

laxative online uk

generic laxative online http://www.cengage.co.in/content/library-reference where to buy bisacodyl online

laxative online uk

generic laxative online laxative where to buy bisacodyl online

laxative online uk

generic laxative online laxative where to buy bisacodyl online

laxative online uk

generic laxative online laxative where to buy bisacodyl online

ampicillin for sale

principen prescription http://www.cengage.co.in/content/competitive-examinations buy ampicillin las vegas

ampicillin for sale

principen prescription ampicillin buy ampicillin las vegas

ampicillin for sale

principen prescription ampicillin buy ampicillin las vegas

ampicillin for sale

principen prescription mail order principen buy ampicillin las vegas

ampicillin for sale

principen prescription http://www.cengage.co.in/content/competitive-examinations buy ampicillin las vegas

abortion pill buy online

where can i buy abortion pills where can i get the abortion pill online online purchase abortion pill

abortion pill buy online

where can i buy abortion pills ordering abortion pills to be shipped to house online purchase abortion pill

abortion pill buy online

where can i buy abortion pills abortion pill online purchase abortion pill

abortion pill buy online

where can i buy abortion pills http://www3.umu.se/kultmed/kurswebb/default.aspx?id=1 online purchase abortion pill

abortion pill buy online

where can i buy abortion pills where can i get the abortion pill online online purchase abortion pill

buy biaxin online

discount clarithromycin buy biaxin purchase clarithromycin

buy biaxin online

discount clarithromycin buy clarithromycin tablets purchase clarithromycin

buy biaxin online

discount clarithromycin clarithromycin purchase clarithromycin

buy biaxin online

discount clarithromycin buy clarithromycin without prescription purchase clarithromycin

buy biaxin online

discount clarithromycin http://www3.umu.se/kultmed/kurswebb/default.aspx?id=29 purchase clarithromycin

cipro online uk

get ciprofloxacin ciprofloxacin female free sample cipro

cipro online uk

get ciprofloxacin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=37 female free sample cipro

cipro online uk

get ciprofloxacin ciprofloxacin female free sample cipro

cipro online uk

get ciprofloxacin cipro for sale female free sample cipro

cipro online uk

get ciprofloxacin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=37 female free sample cipro

photos clindamycin

buy cleocin online http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=62 purchase clindamycin online

photos clindamycin

buy cleocin online female free sample clindamycin purchase clindamycin online

photos clindamycin

buy cleocin online http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=62 purchase clindamycin online

photos clindamycin

buy cleocin online clindamycin purchase clindamycin online

photos clindamycin

buy cleocin online order clindamycin purchase clindamycin online

buy dexamethasone las vegas

dexamethasone equivalent dexamethasone free dexamethasone sample

buy dexamethasone las vegas

dexamethasone equivalent dexamethasone free dexamethasone sample

buy dexamethasone las vegas

dexamethasone equivalent alternative to dexone free dexamethasone sample

buy dexamethasone las vegas

dexamethasone equivalent http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=44 free dexamethasone sample

buy dexamethasone las vegas

dexamethasone equivalent alternative to dexone free dexamethasone sample

order Cefadroxil online

order Cefadroxil online cefadroxil how to use Cefadroxil

order Cefadroxil online

order Cefadroxil online get Cefadroxil avoid prescription how to use Cefadroxil

order Cefadroxil online

order Cefadroxil online cefadroxil how to use Cefadroxil

order Cefadroxil online

order Cefadroxil online http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=105 how to use Cefadroxil

order Cefadroxil online

order Cefadroxil online mail order duricef how to use Cefadroxil

vantin online shop in uk

buy cefpodoxime online a href order vantin online purchase vantin online

vantin online shop in uk

buy cefpodoxime online a href vantin for sale purchase vantin online

vantin online shop in uk

buy cefpodoxime online a href order vantin online purchase vantin online

vantin online shop in uk

buy cefpodoxime online a href cefpodoxime purchase vantin online

vantin online shop in uk

buy cefpodoxime online a href http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=151 purchase vantin online

generic ceftin

photos ceftin mail order cefuroxime female free sample ceftin

generic ceftin

photos ceftin mail order cefuroxime female free sample ceftin

generic ceftin

photos ceftin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=154 female free sample ceftin

generic ceftin

photos ceftin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=154 female free sample ceftin

generic ceftin

photos ceftin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=154 female free sample ceftin

abortion pills

how to order the abortion pill online where can you buy the abortion pill medical abortion pill online

abortion pills

how to order the abortion pill online where can you buy the abortion pill medical abortion pill online

abortion pills

how to order the abortion pill online abortion pill medical abortion pill online

abortion pills

how to order the abortion pill online http://ateneobergamo.it/schedaNews.aspx?id=216 medical abortion pill online

abortion pills

how to order the abortion pill online abortion pill medical abortion pill online

buy keflex online safe

generic keflex sale cheap cephalexin tablets get discount keflex online

buy keflex online safe

generic keflex sale cheap cephalexin get discount keflex online

buy keflex online safe

generic keflex sale buy cephalexin las vegas get discount keflex online

buy keflex online safe

generic keflex sale http://www.fareastjournals.com/conf_detail.aspx?conf_id=5 get discount keflex online

buy keflex online safe

generic keflex sale cephalexin get discount keflex online

buy chloromycetin online

chloromycetin for sale generic chloramphenicol sale get chloromycetin

buy chloromycetin online

chloromycetin for sale chloramphenicol get chloromycetin

buy chloromycetin online

chloromycetin for sale http://www.fareastjournals.com/conf_detail.aspx?conf_id=6 get chloromycetin

buy chloromycetin online

chloromycetin for sale chloramphenicol get chloromycetin

buy chloromycetin online

chloromycetin for sale chloramphenicol get chloromycetin

where can you buy the abortion pill

ordering abortion pills to be shipped to house http://www.fareastjournals.com/journal_detail.aspx?jid=18 how to order the abortion pill online

where can you buy the abortion pill

ordering abortion pills to be shipped to house abortion pill how to order the abortion pill online

where can you buy the abortion pill

ordering abortion pills to be shipped to house abortion pill how to order the abortion pill online

where can you buy the abortion pill

ordering abortion pills to be shipped to house how to order the abortion pill online how to order the abortion pill online

where can you buy the abortion pill

ordering abortion pills to be shipped to house abortion pill how to order the abortion pill online

clavulanate for sale

buy cheap clavulanate online uk augmentin clavulanate without prescription

clavulanate for sale

buy cheap clavulanate online uk augmentin clavulanate without prescription

clavulanate for sale

buy cheap clavulanate online uk augmentin clavulanate without prescription

clavulanate for sale

buy cheap clavulanate online uk women does clavulanate work clavulanate without prescription

clavulanate for sale

buy cheap clavulanate online uk augmentin clavulanate without prescription