Akciğer sertleşmesinde akciğer nakli işe yarar mı?

toraks.org.tr /

İdiopatik pulmoner fibrozis’i (IPF) halk arasında akciğer sertleşmesi olarak bilinen hastalıkların en önemlisidir. Nedeni bilinmeyen, tedavisi olmayan, ilerleyici ve ölümcül seyreden bir hastalıktır. Erkeklerde daha sık görülür. Ortalama tanı konulma yaşı 66 olarak bulunmuştur. Hastadan hastaya değişmekle birlikte, tanı konulduktan sonra ortalama yaşam süresi 2.5-3.5 yıldır. Hastalığın doğal seyri sırasında solunum fonksiyon testlerinde belirgin düşüş saptanır. Birçok kanserden daha kötü seyirlidir. Günümüze kadar yapılan çalışmalarda yaşam süresini uzatma ihtimali bulunan tek tedavi yöntemi akciğer naklidir. Akciğer nakli ile 5 yıl yaşayabilen hasta oranı %30’lardan %50-60’lara çıkmaktadır.

IPF’li hastalar en sık akciğer nakli uygulanan hasta grubudur. Akciğer nakli için yaş, egzersiz toleransı ve yaşam kalitesi değerlendirilmesi gereken başlıca kriterlerdir. Hızlı ilerleyen bir hastalık olması nedeniyle tanı konulduktan sonra akciğer nakli için uygun hastalar nakil merkezlerine yönlendirilmelidir. Nakil merkezlerinde değerlendirilen hastalar nakil hazırlıklarına başlanması açısından incelenir. Hazırlıklara başlanması uygun bulunan hastalar kardiyoloji, nöroloji, dahiliye, psikiyatri, diş, endokrinoloji, gastroenteroloji, kadın doğum, üroloji, infeksiyon hastalıkları ve sosyal hizmet uzmanları tarafından değerlendirilerek konseye çıkartılır. Bütün tetkikleri tamamlanan hastalar Ulusal Koordinasyon Merkezinde (UKM) kayıt altına alınır. Uygun donör bulunduğu takdirde hasta nakil olacağı merkeze gelir ve ameliyat öncesi hazırlıklar başlar. Genç, egzersiz kapasitesi daha iyi olan, eşlik eden kronik hastalığı olmayan hastalarda sıklıkla iki taraflı akciğer nakli tercih edilir. Akciğer nakli için kadavra ya da canlı donör organları kullanılmaktadır. Ülkemizde akciğer nakli için ortalama bekleme süresi yaklaşık 1 yıldır. Bu sürenin kısalabilmesi için organ bağışının artması gereklidir. Ortalama nakil işlemi donörden organ alındıktan sonra ortalama 8-10 saattir. Nakil sonrası en önemli sorunlar doku reddi ve infeksiyonlardır.

İdiopatik pulmoner fibroz saptanan hastalar mutlaka nakil merkezlerine yönlendirilmelidirler.

Türk Toraks Derneği Klinik Sorunlar ve Akciğer Nakli Çalışma Grupları