AKCİĞER KANSERİNİ ERKEN SAPTAMAK MÜMKÜN MÜDÜR?

toraks.org.tr /

Akciğer kanseri, tüm dünyada kanser ölümleri arasında birinci sırada yer almaktadır. En gelişmiş tedavi yöntemlerine rağmen hastaların % 86’sı beş yıl içinde kaybedilmektedir. Erken evrede tespit edilenlerde ise beş yıllık sağ kalım olasılığı % 70’ler civarındadır. Bu nedenle, akciğer kanserinin henüz şikayete sebep olmadığı, kişinin doktora başvurma ihtiyacı duymadığı “çok erken” dönemde yakalanabilmesi için bilim dünyası ciddi çaba sarf etmektedir.

Yılda bir tekrarlanan akciğer grafisi ve/veya balgam tahlillerinin, akciğer kanserinden ölümleri engellemede veya azaltmada ya da geç dönemde yakalanmasını azaltmada bir rolünün olmadığı bilinmektedir. ABD’de yapılan “Ulusal Akciğer Kanseri Tarama Çalışması” sonuçlarında akciğer kanseri için “yüksek risk taşıyan kişiler”; en az 30 paket-yıl sigara içen ya da içmiş, ancak 15 yıldan az süredir bırakmış 55-74 yaş arası sağlıklı kişiler olarak tanımlanmıştır. Bu kriterleri taşıyan sağlıklı kişilerin, 3 yıl boyunca, yılda bir kez akciğerin düşük doz bilgisayarlı tomografi ile taranmasının, erken evrede yakalanan kanser oranını ve kansere bağlı ölümleri azalttığı gösterilmiştir. Bu sonuçlar, yalnızca yukarıdaki kriterlerle belirlenen, akciğer kanseri için yüksek risk taşıyan kişiler için geçerlidir ve eş zamanlı sigara bırakma programlarının uygulanması ile daha başarılı sonuçlar vereceği beklenmektedir.

Burada dikkati gerektiren diğer bir konu ise uygulanan yöntemin, günlük pratikte kullanılan ve yüksek radyasyon riski olan standart tomografilerle değil, düşük doz radyasyon maruziyetine neden olan “düşük doz tomografiler” ile yapılmış olmasıdır.  Ülkemizde ise akciğer kanseri konusunda yüksek risk grubunun tanımlanamamış olması ve maliyet-etkinlik çalışmalarının olmaması nedeniyle akciğer kanseri bugün için tarama programları içinde yer almamaktadır. 

Türk Toraks Derneği