Uykuyla ilgili bilmediğimiz çok şey var

toraks.org.tr /

Hayatımızın yaklaşık üçte birini uykuda geçiririz. Uzun süreli uykusuzluk çeşitli zihinsel ve fiziksel sorunları beraberinde getirir; hatta bazı hayvanlarda ölümle sonuçlanır. Neden uyumak ihtiyacı duyuyoruz? Neden her gece uyuyoruz? Neden hayatımızın oldukça önemli bir bölümünü uykuda geçiriyoruz? Uyumamızı sağlayan nedir? Neden rüya görürüz? Rüyaların bir anlamı var mıdır?

Bu sorular bilim insanlarının yüzyıllardır üzerinde kafa yorduğu, ancak bugün bile tam olarak yanıtlayamadığı sorulardır. Çünkü sinir sistemi belki de organ sistemlerimiz arasında üzerinde çalışılması en zor olanıdır. Periferik sinirler üzerinde deneysel çalışma yapmak nispeten kolaydır. Deney hayvanlarından insandakine benzer sinir lifleri elde edilip incelenebilir. Buradaki bilgiler oldukça temel düzeyde olup, türler arasında önemli benzeşmeler bulunur.

Ancak periferden merkeze gidildikçe deneysel çalışmalar zorlaşır. Omurilikteki sinir hücreleri arasında var olan sayısız bağlantı, sinirler üzerinden elektrik aktiviteler ile taşınan bilgilerin gittiği yön ya da yönlerin izlenmesini zorlaştırmaya başlar. Merkezi sinir sisteminde omurilikten üst bölgelere doğru çıkıldıkça bağlantılar iyice karmaşıklaşır. En üst düzey olarak kabul edilebilecek beyin hakkında bilgi edinmek ise belki de en zorudur. Çünkü beynin kendi bölgeleri arasında ve beyin ile sinir sisteminin diğer bölgeleri arasında sayısız bağlantı vardır. Bu bağlantıların yapısal olarak belirlenmesinden daha zoru görevlerinin anlaşılmasıdır.

Türk Toraks Derneği Uyku Bozuklukları Çalışma Grubu