Gençleri sigaradan koruyamıyoruz

toraks.org.tr /

Ülke olarak dünyadaki en iyi tütün kontrol yasalarına sahip ülkelerden birisiyiz. 3 Ocak 2008’de kabul edilip 19 Mayıs 2008’de yürürlüğe giren 5727 sayılı yasa ile 19 Mayıs 2009’da eğlence yerlerinde de sigara içme yasağı başlamıştır. Yasa’nın eksiklikleri de zamanla ilavelerle tamamlanmaktadır.  Yasanın yürürlüğe girmesinden sonra “Küresel Yetişkin Tütün Araştırması”  sonuçları sigara içme oranlarının düştüğünü göstermektedir. 2008 yılında 15 yaş üstü kadınlarda sigara içme oranı  % 15,2 iken, 2012 yılında bu oran 13,1’e gerilemiştir. Aynı şekilde erkeklerde de  oran % 47.9’dan  % 41.5’e, genel oranda % 31.2’den % 27.1’e düşmüştür. Yine TAPDK verilerine göre sigara tüketiminde yasadan sonra azalma olduğu gözlenmektedir.

Bu noktada her şey yolunda gidiyormuş gibi gözükse de sahada yasakların uygulanmasıyla ilgili ciddi sorunlar yaşandığı bilinmektedir. Denetimlerin yetersizliği, personel ve ödenek yoksunluğu, küçük yerlerde yerel politikacıların nüfuz kullanması vb. nedenlerle birçok işletmede yasaklara uyulmadığı bilinmektedir. Bunların ötesinde gençlerin sigarayla teması kesilememekte, kötü rol modelller, gelecek kaygısı, sınav hazırlığı gerginliği, sinema endüstrisi, tütün endüstrisinin gizli çalışmaları vs. nedenlerle temas sürmektedir.

Genel oranlarda düşme olmakla birlikte Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre Türkiye’de 13-15 yaş grubunda 2003 yılında sigarayı deneyenlerin oranları kızlarda % 4,4, erkeklerde % 11,1 iken 2012 yılı rakamlarına göre bu oran kızlarda %12,8’e erkeklerde % 20,3’e yükseldiği görülmektedir. 2012 yılı itibarı ile 13-15 yaş arası gençlerde sigara içme oranları kızlarda % 8,3, erkeklerde % 12,1’dir. Bu oran 15-24 yaş grubunda kadınlarda %7,4, erkeklerde %33’dür. Günlük hayattada özellikle okullarda bu oranların yansıması açıkça görülmekte, bazı gençler sınıflarında sigara içmeyen arkadaşlarının bulunmadığını ifade etmektedir. Sigaraya başlama yaşı gittikçe küçülmektedir.

Türk Toraks Derneği Tütün Kontrolü Çalışma Grubu