Sigara bırakmada etkisiz yöntemler

toraks.org.tr /

Sigara bırakma konusunda bilimsel dayanağı olmayan çok çeşitli yöntemler halka pazarlanmaktadır. İnsanlar sigara bırakmaya çalışırken zorlandıkça destek arayışına girmekte; bu arayışı ticari olarak değerlendirenler  % 90’ların üzerinde gerçek dışı başarılar vaat ederek kendilerine müşteri aramaktadır. Her geçen gün adını ilk kez duyduğumuz yeni bir yöntemle karşılaşmakta ve şaşırmaktayız. Sigara bıraktırma amacıyla ortaya çıkan bu yaklaşımların temeli çoğunlukla geleneksel Çin tıbbının uygulaması olan akapunktur yöntemine dayandırılmaktadır. Bu inanışa göre vücutta Yin ve Yang adlı birbirine zıt ancak uyum içinde iki enerji var. Bu enerji insan vücudunda meridyen denilen kanallarda dolaşıyor. Denge bozulursa anormallik oluşuyor. Akapunktur bu dengeyi sağlıyor. Sigara bıraktırma amacı ile kullanılan akapunkturdan türetilmiş yaklaşımlar ise bilimsel olarak kanıtlanmamış; kulak memesinde her organa ait  bir akapunktur noktası varlığı iddiasına dayanmaktadır. Kulak memesine uygulanan laser, basınç, elektrikli uyarı, ifrared ışın gibi tamamen bilim dışı iddialarla sigara bıraktırıldığı söylenmektedir. Bu yöntemler aşağıda sıralanmıştır:

  • Kulak Akapunkturu
  • Moxibustiyon
  • Acupressure
  • Elektro Akapunktur
  • LAZER Akapunktur
  • Luksopunktur
  • Biorezonans
  • Moraterapi

Bu yaklaşımlarla ilgili bilimsel çalışmalar araştırıldığında, geleneksel Çin Akapunkturu ile yapılmış bilimsel çalışmalar bulunmakta, ancak plasebo denilen etkisiz yöntemlerden bir farkı olmadığı gözlenmektedir. Yukarıda belirtilen diğer yaklaşımlar ile ilgili olarak etkinliklerini kanıtlayacak herhangi bir bilimsel çalışma bulunmamaktır.

Sigara bıraktırmak için kullanılan bir diğer yaklaşım ise HİPNOZ’dur. Bir şahıs tarafından diğer bir şahsın hareketlerini kontrol edebilir şekilde derin uykuya benzer bir duruma sokulması halidir. Son yıllarda birçok hastalığın tedavisinde yarar sağladığı öne sürülmekte ve kullanılmaktadır. Sigara bıraktırma konusunda da etkili olduğu öne sürülen hipnozla ilgili yapılan bilimsel çalışmalar incelendiğinde ne yazık ki etkinliği konusunda yeterli bilimsel kanıt olmadığı görülmektedir.

Bunların dışında birtakım bitkisel ot karışımları da sigara bırakma için ilaç adı altında pazarlanmaktadır. Hiçbirisi ilaç değildir ve ilaç ruhsatı yoktur. Gıda takviyesi olarak tarım bakanlığı kayıtları mevcuttur. Etkin olduklarına dair herhangi bir bilimsel kanıt bulunmamaktadır.

Türk Toraks Derneği Tütün Kontrolü Çalışma Grubu