Değerli Üyemiz,

İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü 1, üyelerimizin aşağıdaki bilgilerini istemektedir:

İçişleri Bakanlığı, bu bilgilerin Dernekler tarafından gönderilmesine dair 01.10.2018 tarihinde Dernekler Yönetmeliği’nde bir değişiklik yapmıştır 2.

Sizlerin, hangi derneğe/derneklere üye olduğunuza , kimliğinize, meslek ve öğrenim durumunuza ilişkin bilgiler, size ait kişisel verilerdir.

Kişisel veriler, Anayasa’nın 20. Maddesinde düzenlenen özel hayatın gizliliğinin korunması hakkı kapsamında, istisnai haller dışında, kişilerin rızası olmadan toplanamayacak, işlenemeyecek verilerdir.

Bu bilgilerin toplanması ve işlenmesine dair usul ve esaslar, 24.03.2016 günü kabul edilen 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile düzenlenmiştir.

Kanunun  4. maddesinde; “Kişisel verilerin tamamen veya kısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla otomatik olmayan yollarla elde edilmesi, kaydedilmesi, depolanması, muhafaza edilmesi, değiştirilmesi, yeniden düzenlenmesi, açıklanması, aktarılması, devralınması, elde edilebilir hâle getirilmesi, sınıflandırılması gibi veriler üzerinde gerçekleştirilen her türlü işlem” kişisel verilen işlenmesi olarak tanımlanmıştır.

İl Dernekler Müdürlüğü de sizlere ait kişisel verileri toplamak ve işlemek istemektedir.  6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 4 ve 5. Maddelerinde, kişisel verilerin toplanabilmesi için kanunda o konuya ilişkin bir düzenleme yapılmış olması ile birlikte kişilerin açık rızasının bulunması  koşulu da aranmaktadır.

Aynı Kanunun 6. Maddesinde ise dernek, vakıf ya da sendika üyeliği ilgili bilgilerin özel nitelikli kişisel veri olduğu ve özel nitelikli kişisel verilerin, ilgilinin açık rızası olmaksızın işlenmesinin yasak olduğu belirtilmiştir.

Kişilerin hangi derneğe üye olduğu bilgisi kişisel veriler içinde daha da özellikli bir grup olan hassas veriler sınıfına girmektedir.  Bunun nedeni ise düşünce ve ifade özgürlüğü, örgütlenme hakkı gibi temel haklarla olan yakın ilişkisidir. Bu bilgilerin bir tür “fişleme”, ayrımcı uygulamaların nedeni olarak da kullanabilecek olması nedeniyle bütün dünyada ve uluslararası sözleşmelerde hassas veri kapsamında işlenmemesi gerektiğinde mutabakata varılmıştır. 

Nitekim 1 Ekim 2018 tarihinde yapılan değişiklikten önce Derneklerden yıllık beyannamelerinde, kişisel verilerden arındırılmış bir biçimde anonim olarak yalnızca üye sayılarını bildirmeleri,  yalnızca zorunlu organlara seçilen asıl ve yedek üyelerin kimlik ve adres bilgilerinin bildirimi zorunlu tutulmuştu.

Dernekler Yönetmeliğinde 1 Ekim 2018 tarihinde yapılan değişiklik sonrasında ise üyelerin tek tek yukarıda belirtilen kişisel verilerinin bildirilmesi istenilmiştir. Ancak bu verilerin toplanabilmesi için aranan iki koşuldan biri olan kanun ile düzenlenmesi koşulu ise gerçekleştirilmemiştir. Dernek üyelerinin bilgilerinin toplanabileceğine ve bunun hangi amaçlarla toplanabileceğine ilişkin olarak ne Dernekler Kanununda ne Medeni Kanunda ne de Kişisel Verilerin Korunması Hakkında Kanunda herhangi bir düzenleme yoktur.

Kanun ile düzenleme koşulu olmadığında, bu bilgileri ancak ve ancak sizin açık ve yazılı olarak verdiğiniz bir rıza ile paylaşmamız mümkün olabilecektir.   Esasen sizlerin rızanızın alınabilmesi için de 6698 sayılı Kanunun 10 ve 11. maddelerinde bazı şartlar aranmaktadır. Bunlar;

konusunda bilgi verme yükümlülüğünün yerine getirilmesi gerekmektedir.

Yanı sıra İlgili kişinin veri sorumlusuna başvurarak kendisiyle ilgili;

haklarını nasıl kullanabileceği  konusunda da bilgi verilmesi  gerekmektedir.

Kanunda rıza alınabilmesi için yukarıda sayılan konulardaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi ön koşul olduğundan ve bu koşulların nasıl yerine getirileceğinin de bir düzenleme konusu yapılıp tarafımıza bildirilmesi gerekmektedir. Bütün bunlar olmaksızın sizden gerçekte hukuki sonuçları olan bir rıza istememiz de mümkün olamamaktadır.

Öte yandan Kişisel verilerin hukuka uygunluk nedeni olmadan paylaşılması Türk Ceza Kanunun 136. Maddesinde 2 ile 4 yıl arasında hapis cezası gerektiren bir suç olarak düzenlenmiştir. 

Aşağıda detayları verilen mevzuat hükümlerine aykırı hareket etmemek ve TCK’nın 136. maddesinde düzenlenen “kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme” ile karşı karşıya kalmamak için sizlerin konuyla ilgili tercihinizi (kabul veya red) üyelik yenileme esnasında bildirmenizi bekliyoruz.

İçişleri Bakanlığı tarafından 01.10.2018 tarihinde Dernekler Yönetmeliği’nde yapılan değişiklik sonucu, İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlükleri tarafından derneğimiz üyelerinin adı, soyadı, TC kimlik numarası, mesleği, öğrenim durumu, üyeliğe kabul tarihi, üyelikten çıkma/çıkarılma halinde çıkma/çıkarılma tarihi gibi kişisel bilgilerin Dernekler Bilgi Sistemi (DERBİS) üzerinden bildirilmesi istenmektedir.

Kişisel veriler Anayasa’nın 20. maddesinde düzenlenen özel hayatın gizliliği hakkı kapsamında olup, istisnai haller dışında, kişilerin rızası olmadan toplanamayacak, işlenemeyecek verilerdir.

Kişisel verilerin işlenmesinde başta özel hayatın gizliliği olmak üzere kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülükleri 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile düzenlenmektedir.

Kişisel Verilerin Korunması Kanununun 4. ve 5. maddeleri uyarınca kişisel verilerin toplanabilmesi için; kanunda o konuya ilişkin bir düzenleme yapılmış olması ile birlikte kişilerin açık rızasının bulunması koşulu da aranmaktadır.

Kanunun 6. Maddesinde ise dernek, vakıf ya da sendika üyeliği ilgili bilgilerin özel nitelikli kişisel veri olduğu ve özel nitelikli kişisel verilerin, ilgilinin açık rızası olmaksızın işlenmesinin yasak olduğu belirtilmiştir.

Derneğimiz tarafından, İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüklerine konuya ilişkin yukarıda değindiğimiz hukuksal durum ve itirazlarımız aktarılacaktır. Bununla birlikte siz üyelerimizin durumdan haberdar edilmesi bizler için bir yükümlülüktür. Ayrıca rıza için Kanunda öngörülen koşulların gerçekleştirilmesi halinde, size ait bilgileri, İl Dernekler Müdürlüğü’ne aktarmamız konusundaki düşüncenizi  öğrenilebilmek isteriz.  Yukarıda aktarılan mevzuatın gerektirdiği koşullarda, tarafımıza aktaracağınız yazılı iradeniz ışığında işlemlerimiz gerçekleştirilecektir.

Bilgilerinize sunulur.

Saygılarımızla.


1 13 Eylül 2018 tarihli ve 30534 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bazı Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Kararname Numarası:17) ile Dernekler Dairesi Başkanlığı'nın adı "Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü", İl Dernekler Müdürlüklerinin adı ise "İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğü" olarak değiştirilmiştir.

2 01.10.2018 tarihli ve 30552 sayılı  Resmi Gazete