17 Mayıs 2018

KOAH VE EŞLİK EDEN HASTALIKLAR

 

Kronik (Müzmin) Obstrüktif (Tıkayıcı) Akciğer Hastalığı terimi, bu hastalığı etkileyen ana organa vurgu yapsa da aslında KOAH vücudumuzdaki pek çok sistemi etkileyen bir hastalıktır.

Doğrudan ilişkili olsun ya da olmasın KOAH’a eşlik eden tüm hastalıklar “komorbidite” olarak kabul edilmektedir. Başlıca komorbid (eşlik eden) durumlar kas güçsüzlüğü, kaşeksi (zayıflık), kalp hastalıkları (kalp damar hastalıkları, yüksek tansiyon, ritm bozukluğu, kalp yetersizliği), akciğer kanseri,  osteoporoz (kemik erimesi), depresyon ve uyku apnesidir.

Kas güçsüzlüğü sıktır. Özellikle ileri dönem KOAH’da kasların şekli, miktarı ve işlevselliğinde oluşan değişiklerle kaslar  yavaş kasılan ve çabuk yorulan bir kütle haline dönüşür. Bu durum kendisini çabuk yorulma, yaşam kalitesinde ve egzersiz kapasitesinde azalma ile gösterir.  Hastalar pulmoner rehabilitasyondan fayda görür. Tüm hastalara günlük egzersiz önerilmektedir.

Kaşeksi ve beslenme bozukluğu KOAH’lıların yaklaşık yarısında görülür. Kilo kaybı sadece beslenme yetersizliği ile ilgili olmayıp hastalığın ciddiyeti ve artmış ölüm riski ile de ilişkilidir. Solunum zorluğuna bağlı artmış iş yükü, KOAH’ın vücut genelinde yarattığı enerji tüketimi, hastanın iştahsız oluşu kaşeksiye katkıda bulunur. Doğru beslenme ve pulmoner rehabilitasyon faydalıdır.

KOAH’lılarda kalp hastalıkları başlıca ölüm nedenleri arasındadır. KOAH’ın her evresinde kalp hastalığı sık izlenir. Bu hastalıklar bir aradayken tedavilerine yönelik ilaç seçimi konusunda dikkatli olunmalıdır. Çünkü kalp hastalıklarında kullanılan bazı ilaçlar KOAH’ı olumsuz etkileyebilir.

Akciğer kanseri riski 3-4 kat artar ve en sık ölüm nedenlerindendir. KOAH’lı hastalar sigarayı bıraksalar bile akciğer kanseri riskleri devam etmektedir.

Osteoporoz KOAH’ın tüm evrelerine eşlik edebilir. İleri yaş, hareketsizlik, sigara, kötü beslenme, düşük kilo ve steroid (kortizon) kullanımı osteoporoz için risktir. Özellikle ileri dönem KOAH hastalarında kemik mineral dansitometrisi yapılması ve osteoporoz saptanması halinde tedaviye başlanması önerilir.

Nefes darlığı sebebiyle gelişen hareket kısıtlılığı zamanla sosyal izolasyona neden olur. Bu durum depresyon gelişimiyle sonuçlanabilir ve depresyon ile KOAH’ın bazı belirtileri karışabildiği için KOAH’lılarda psikiyatrik problem geç fark edilebilir, tedavi gecikebilir. Tedavi edilmeyen depresyon KOAH’ta hastane kalış süresini, hastane başvurularını artırabilir ve hayat kalitesini bozabilir.

KOAH ve uyku apnesi (OSAS) birlikteliği “overlap sendromu” olarak adlandırılır. Bu hastalarda kalp hastalığı riskinin daha fazla olduğu bilinir ve KOAH’ın gidişatı daha kötüdür. KOAH’lı bir hastada horlama, uykuda 10 sn üzerinde nefes durması, gündüz aşırı uyku hali, uykuda oksijen kullandığı halde sabah baş ağrısı ile uyanma gibi yakınmalar var ise uyku apnesi için tetkik edilmelidir.

KOAH’lı bir hastada eşlik eden hastalıkların teşhisi ve doğru yönetimi ile hastanın yaşam kalitesi ve hastalığın gidişatı olumlu yönde etkilenebilir. Sigaranın bırakılması ve günlük fizik aktivitede bulunulması eşlik eden hastalıkların yönetimi konusundaki zorlukları azaltacaktır.

 

TEMİZ HAVA SOLUMAK HAKTIR

TWITTER

© 2017 Türk Toraks Derneği. Tüm Hakları Saklıdır