23 Ağustos 2015

Kök hücre tedavisinde ne durumdayız?

Kök hücre biyolojisindeki gelişmeler, bu hücrelerin hastalıklarda kullanımına dair toplumda heyecan uyandırmıştır. Özellikle kronik solunum yolu hastalıklarının tedavisinde kök hücreler önemli bir potansiyel oluşturmaktadır. Ancak bu tür tedavilerin uygulanmasında yan etkiler ve hasta güvenliği ilk sırada yer almalıdır. Akciğer hastalıklarının tedavisinde kök hücrelerinin kullanımının kısa ve uzun dönemli etkilerine dair henüz çok az şey bilinmektedir. Konu hakkında daha fazla şey bilininceye kadar bu tedavinin iyileştirici etkisinden çok, hastanın durumunu kötüleştirebileceğini akılda tutmalıyız. Bu aşamada, kök hücrelerin akciğer hastalıklarında kullanımına dair ABD, Kanada, Avrupa Birliği, Brezilya, Asya ülkeleri ve Avustralya’da güvenilir ve onaylı olarak yürütülen sadece az sayıda klinik çalışma mevcuttur. Bu çalışmaların sonuçları Türk Toraks Derneği ve dünyadaki diğer akciğer dernekleri tarafından yakından izlenmektedir. Bu klinik çalışmaların sonuçları, ABD’nin National Institutes of Health (www.clinicaltrials.gov) ve European Medicines Agency (https://www.clinicaltrialsregister.eu/ctr-search/search) gibi kurumların web sayfalarından da izlenebilir. Bu çalışma sonuçları henüz kök hücre uygulamalarının akciğer ve solunum yolu hastalıklarında kullanımına dair yeterli bir kanıt sunmaktan uzaktır. Buna rağmen, kimi ilanlarda veya internet sayfalarında görülen ve bazı ülkelerde uygulanabilen, test edilmemiş, onaylanmamış ve potansiyel olarak tehlikeli olabilecek uygulamalar söz konusudur. İnternet üzerinden veya diğer kaynaklarda, kök hücrelerin çeşitli yerlerde amfizem, pulmoner hipertansiyon, kistik fibroz, veya pulmoner fibrozis gibi akciğer hastalıklarında kullanımına dair bilgilere rastlanmaktadır. Bu programların çoğundan elde edilen faydalar konusunda yeterli veri olmadığı ve bu uygulamaların uzman kurumlarca değerlendirilip onaylanmadığı konusunda tüm hastaları uyarmak isteriz. Bu tür uygulamalar yasal kurumların onay verdiği tedaviler, iyi-dizayn edilmiş kontrollü çalışmalar ve uygun şekilde düzenlenmiş klinik çalışmalardan ciddi olarak farklılık göstermektedir. Söz konusu kontrol dışı çalışmaların kimisinde aşırı ücretler talep edilmekte, fayda-zarar oranı yanlış aktarılmakta, hasta ifadeleri abartılarak ilan edilmekte, hasta takibi iyi yapılmamakta, bağımsız ve objektif bir klinik değerlendirme yapılmamaktadır.  Faydası kanıtlanmamış ve muhtemel zarar nedeniyle bu tür tedavilere ve benzerlerine bağımsız ve güvenilir kurum ve sağlık otoriteleri (Sağlık Bakanlığı, Üniversiteler vb) tarafından onaylanmadığı sürece itibar edilmemesi kuvvetle tavsiye edilir.

Bu konularda güvenilir bilgi sağlayacak kaynaklardan biri International Society for Stem Cell Research (ISSCR) olup, bu konuda hasta kitapçığı da dahil web-tabanlı başvuru kaynakları hazırlamıştır (http://www.isscr.org/home/publications/ClinTransGuide, http://www.closerlookatstemcells.org/stem-cells-and-medicine). Bu kitapçık, “kök hücre tedavileri” konusunda görüş belirten çeşitli kurumlardan konuyla ilgili bilgi aktarmaktadır. Bilgi alınabilecek diğer güvenilir kaynaklar arasında “the International Society for Cellular Therapy (www.celltherapysociety.org)”, “the California Institute for Regenerative Medicine (www.cirm.ca.gov)”, “the Canadian Stem Cell Network (www.nce-rce.gc.ca) and the Canadian Stem Cell Foundation (stemcellfoundation.ca)” gibi kurumlar da bulunmaktadır.

Türk Toraks Derneği

TEMİZ HAVA SOLUMAK HAKTIR

TWITTER

© 2017 Türk Toraks Derneği. Tüm Hakları Saklıdır