1 Mayıs 2015

Biber gazı nedir? Ne kadar zararlıdır?

 Toplumsal olaylarda bütün dünyada güvenlik kuvvetleri son yıllarda yoğun bir şekilde, gözyaşartıcı gaz veya gösteri kontrol ajanları adı altında çeşitli gazlar kullanmaktadır. Chlorobenzyildenemalononitril, chloroacetophenon ve oleoresin capsicum en sık kullanılanlardır. Bu gazların kişisel korunma olarak bayan çantalarında taşınabilen sprey tipleri de satıştadır. Bu spreyler ayı ve köpek gibi saldırgan hayvanlara karşı da etkindir. Polis hem uzak mesafeden mermi ile atılan gaz bombası hem de yakın mesafede spreyleri beraberce kullanmaktadır. Bunların en önemli etkileri, göz, burun, solunum yolları ve deri üzerinde ciddi tahriş yaratmaktır. Bu gazlara temas kapalı ortamda olduğunda, tahriş ve etkilenme daha da artmaktadır. Gözlerde yanma, akıntı, geçici körlük, burunda yanma, akıntı, hapşırık ve tıkanma, öksürük, hırıltı, nefes darlığı gibi etkileri birkaç saatten birkaç aya kadar sürebilir. Aslında bu gazlar ilk olarak 1871 de üretilmesine karşın, yoğun olarak kullanımı 1990 ların başından itibarendir.

Göz yaşartıcı gazların direk tahriş edici etkisi, görüşü engeller ve gözlerin kapatılması için önemli bir sebep oluşturur. Bu geçici körlük hali, durdurulması gereken kişilerin daha kolay engellenmesini sağlar. Veya kişisel savunmada saldırganın hareketlerini kısıtlayarak, gazı kullanan kişinin kendisini korumasını kolaylaştırır. Bu gazlar, ölümcül olmayan bir silah türü olarak kabul edilse de nadiren ölüme de yol açabilir. Dünyada ve ülkemizde biber gazı (oleoresin capsicum) püskürtülmesinden sonra gerçekleşen ölümlerin sayısı artmaktadır.Bu ölümler direk mermi kovanı yoluyla olabileceği gibi gaz toksisitesi veya dolaylı yoldan kalp enfarktüsü veya astım krizine yol açarak da olabilir. Dünyanın 80 ülkesinin, 1969’da her tür kimyasal silah yasaklansın ve Cenevre Sözleşmesine dahil edilsin başvurusu, o dönemde ABD, İngiltere, Güney Kore, İsrail, Türkiye ve Mısır’ın itirazı ile reddedilmiştir.

 

ÜLKEMİZDEKİ DURUM

Ülkemizde kullanılan biber gazı Oleoresin Capsicum isimli bir tür göz yaşartıcı gazdır. Biber gazının etken maddesi kapsaisin'dir. Hammadde olarak kırmızı Şili biberi veya acı Arnavut biberi kullanılmaktadır. Bol acı biber yetiştirmesine rağmen ülkemiz bu gazı, Amerika başta olmak üzere Brezilya ve diğer Güney Amerika ülkelerinden ithal etmektedir. Gazın kilosu yaklaşık 60 dolar civarındadır. Türkiye 2015’te de yaklaşık 50 milyon TL’lik gaz fişeği satın alacaktır. Hükümetin almayı hedeflediği bir buçuk milyondan fazla gaz fişeği, parçalara ayrılarak 50 metre çapında bir alana dağılma özelliğindedir.

İstanbul’daki Gezi olayları sonrası Türk Toraks Derneği tarafından desteklenen bir araştırmada, Düzce Üniversitesi’nden Prof. Dr. Peri Arbak ve ekibi,“Göz Yaşartıcı Gazla Karşılaşan Bireylerin Solunum Sistemi Yakınmaları ve Bulguları” nı incelemiştir. Bu araştırmanın sonuçlarına göre ise, biber gazının etkisi bazen haftalarca sürmekte ve zannedildiğinden daha ağır tablolara sebebiyet vermektedir.

Türk Toraks Derneği Çevresel ve Mesleki Akciğer Hastalıkları Çalışma Grubu

TEMİZ HAVA SOLUMAK HAKTIR

TWITTER

© 2017 Türk Toraks Derneği. Tüm Hakları Saklıdır