Türk Toraks Derneği Çevre Sorunları ve Akciğer Sağlığı Çalışma Grubu 6 Kasım Açıklaması

Dünya Sağlık Örgütüne göre, 21. yüzyılda iklim değişikliği küresel sağlık için en büyük tehdittir[i].  Uygarlık tarihi boyunca iklim değişikliğine yol açan atmosferdeki CO2 sanayi devrimi sonrası hızla artış göstermiş, 1985 yılında 350 ppm iken, 2021 Temmuz ayında bu değer 417.70 ppm’e yükselmiştir. Küresel iklim krizine neden olan en başta CO2 gibi sera gazlarının atmosferdeki oranlarının bu süreçte de yükselmeye devam etmesi, iklim krizi ile mücadelenin çok daha uzun vadeli ve geniş kapsamlı tedbirlerle sürdürülmesi gerektiğini somut olarak göstermektedir. İklim krizi doğrudan ve dolaylı yollarla sağlığımızı etkilemekte, hastalıklara ve ölüme yol açmaktadır[ii]. Paris Anlaşması, 2016 yılından beri yürürlüktedir. Tarihin en büyük katılımıyla imzalanan Paris İklim Anlaşması’nda belirlenen hedef, 2100 yılına kadar küresel sıcaklık artışının “2°C’nin olabildiğince altında” tutulması, mümkünse bu artışın 1,5°C’nin altında kalmasıdır.  İklim krizi ile birlikte tüm canlılar, habitat ve ekolojik sistem değişmektedir. Sera gazı emisyonlarının en önemli kaynağı insan faaliyetleridir. Başlıca kaynaklar fosil yakıt kullanımı, ormansızlaşma, sentetik gübre kullanımı, endüstriyel işlemler ve hayvancılıktır. Dünya antropolojik nedenlerle giderek ısınmaktadır.

Bu değişikliklerle birlikte sel, fırtına, yangın gibi olağan dışı olaylar artmaktadır. Ülkemizde son dönemde yaşanan orman yangınları ve sel felaketleri de iklim krizinin bir sonucudur. 2012 yılında yayınlanmış bir araştırmada, atmosferdeki CO2 konsantrasyonunu azaltmak için çok hızlı ve çok kapsamlı önlemler alınmazsa, dünya çapında yangın olasılığının 2010-2039 arasında %37,8 artacağı, 2070-2099 arasında ise %61,9 artacağı öngörülmüştür[iii].

Yapılan araştırmalar sonucunda küresel ısınmanın dünyadaki kara alanının yüzde 85'ini etkilediği saptanmıştır. Üstelik düşük sosyoekonomik düzeydeki insanlar küresel ısınmaya katkıları en az olan kesim olduğu halde, en çok etkilenen kesimdir. Bu da iklim adaletsizliğini gözler önüne sermektedir.

Hükümetler arası İklim Değişikliği Paneli’ nin raporlarına göre ülkemizin yer aldığı Akdeniz havzası iklim değişikliğine karşı en kırılgan bölgelerden biridir; habitat kaybı, istilacı yabancı tür sayısı, aşırı sıcaklık dalgaları ve kuraklığın artması beklenmektedir[iv].

Türk Toraks Derneği (TTD), ekolojik felaketlerin yaygınlaşıp sıradanlaştığı ve dünyanın geleceğini tehdit ettiği bu dünyada, insanı ve insansız doğayı birbirinden ayrı ele almanın ya da birisini diğerinin içinde eritip yok etmenin doğru bir bakış açısı olmadığını düşünmektedir.

Sanayi devriminden itibaren gezegenin doğal yapısını kaynaklarını tahrip edip tüketmekteyiz. Ülke olarak iklim krizi sorununu gündeme almalı ve fosil yakıtların olmadığı bir geleceği inşa etmeliyiz.

İklim krizi afetlerle, yükselen gıda fiyatlarıyla, susuzlukla, altyapı sorunlarıyla ve öngöremediğimiz birçok başka sorunla tüm canlıları ve insanlığı etkileyecek ve bunu durdurmak için şimdi harekete geçmemiz gerekiyor.

COP26 görüşmelerinin yapıldığı bu günlerde, sivillerin oluşturduğu Uluslararası İklim Adaleti Komisyonu da 6 Kasım’ı “İklim Adaleti İçin Küresel Eylem Günü” olarak belirlemiş ve tüm dünya halklarını bugünde liderlere daha hızlı, daha etkin önlemler almaları konusunda çağrı yapmak için etkinlikler düzenlemeye davet etmiştir. Ülkemizde de 6 Kasım da birçok ilimizde etkinlikler düzenlenecektir. Bizler de TTD Çevre Sorunları ve Akciğer Sağlığı Çalışma Grubu olarak bu etkinliklere katılacağız. Sizleri de sesinizi duyurmak, iklim krizi ile ilgili hassasiyetinizi göstermek için bu etkinliklere katılmaya davet ediyoruz.

Tüm canlılar ve geleceğimiz için, çocuklarımız için Türk Toraks Derneği Çevre Sorunları ve Akciğer Sağlığı Çalışma Grubu olarak karar vericileri iklim krizine karşı küçük adımlarla değil büyük ve etkin değişikliklerle hızla önlem almaya davet ediyoruz.

Türk Toraks Derneği

[i] Dünya Sağlık Örgütü, https://www.who.int/globalchange/global-campaign/cop21/en/

[ii] Dünya Sağlık Örgütü, https://www.who.int/health-topics/climate-change#tab=tab_1

[iii] https://world.350.org/turkiye/files/2018/10/Halk%C4%B1n-1.5%C2%B0C-Dosyas%C4%B1-LQ.pdf?akid=53747.2669201.Nm_AH5&rd=1&t=11&utm_medium=email

[iv] IPCC, 2014, https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/2018/02/WGIIAR5-Chap23_FINAL.pdf