İç Ortam Hava Kalitesi: Evimizin Havası Ne Kadar Temiz?
Dış ortamda kirli hava solumanın sağlığımıza zarar verdiğini hepimiz biliriz. Ancak evlerimize girince güvende olduğumuzu düşünürüz. Hayatımızın % 90’ını geçirdiğimiz okul, iş, ev gibi iç ortamlarda hava kalitesi nasıl ?
İç ortam hava kalitesi tütün ve nikotin ürünlerinden temizlik için kullandığımız kimyasallardan, ısınma ve yemek pişirme yöntemlerimizden, yapı malzemelerinden, rutubetten etkilenir. İç ortamda bulunan kirleticiler gaz veya tanecik olarak bulunabilir ve solunum sisteminde çeşitli hastalıklara neden olabilirler. Çocuklar, akciğerleri gelişme sürecinde olduğu için daha hassastırlar. Hava yolları daha dardır ve kirleticiler daha çabuk nefes darlığı yaratabilir.
En önemli iç ortam kirleticisi tütün dumanıdır. Sigara içenlerin içlerine çekip üfledikleri ana akım duman da, yanan sigaranın ucundan çıkan yan akım duman da çok sayıda zararlı madde içerir. Bunların önemli bir kısmı kanser yapıcıdır. Bu ürünleri kullanmadığı halde evde maruz kalanlar da ciddi hastalıklara yakalanırlar. Çocuklarda tütün dumanı maruziyeti ile astım, solunum yolu ve kulak enfeksiyonları, ani beşik ölümü gelişebilir. Ayrıca çeşitli çocukluk çağı kanserlerinin de tütün dumanına maruz kalmak ile ilişkisi gösterilmiştir. Bütün ev halkı duman eve hızlıca dağıldığından evde içilen tütünden etkilenir. Bir odada içerek diğer bireyleri korumak mümkün değildir. Tütün ürünlerinin tanecikleri beş saat havaya asılı durabilirler. Nargile, ısıtılmış tütün ürünleri ve elektronik sigara tüketimi içinde aynı riskler söz konusudur.
Temizlik malzemelerinin de içinde uçucu organik bileşikler,amonyak, beyazlatıcılar bulunur. Bunların solunması solunum sistemini tahriş edebilir. Deterjanlar, mobilya cilaları, halı temizleyiciler, böcek öldürücüler zararını düşünmeden sıklıkla kullandığımız ürünlerdir. İçerdikleri kimyasallar nedeniyle dikkatli olunması gerekir.
Ayrıca ocaklar, ısıtıcılar, açık ateşler evin içine kirleticiler salarlar. Dumanın gaz veya tanecik içeren her hangi bir türünü solumak tehlikelidir. Akciğer ve kalp hastalıklarına neden olabilir. Astımı olanlarda ataklara yol açabilir.
İç ortam hava kalitesini koruyabilmek için, tütün ve nikotin ürünleri kullanmayın, içerde ateş yakmayın, aldığınız ürünlerin etiketlerini okuyarak en az zararlı olanını seçin, iç ortamları pencere açarak sık havalandırın.
Türk Toraks Derneği Çevre Sorunları ve Akciğer Sağlığı Çalışma Grubu