Türk Toraks Derneği’nin 2022 Mart Tıpta Uzmanlık Sınavı Kontenjanlarına İlişkin Görüşü

Türk Toraks Derneği’nin 2022 Mart Tıpta Uzmanlık Sınavı Kontenjanlarına İlişkin Görüşü

Tıpta Uzmanlık Sınavı kontenjanlarının açıklandığı günlerde hangi bölüm olursa olsun her klinikte aynı heyecan duyulur. Uzman olup gidenlerin yerine gelecek yeni araştırma görevlileri geçmişten geleceğe devam eden yolculuğu, aileye eklenen yeni üyeleri temsil eder. Asistanlık dönemi hem teorik hem pratik eğitimin yanı sıra, hekimlik sanatının öğrenildiği, bir sıra dahilinde hasta bakımının her aşamasında deneyim kazanılan yoğun, aktif bir süreçtir. Her uzmanlık alanı için Tıpta Uzmanlık Kurulu Müfredat Oluşturma ve Standart Belirleme Sistemi (TUKMOS) tarafından belirlenen çekirdek müfredat, kliniğin koşullarına göre kıdeme uygun olarak uygulanır. 

Tıpta Uzmanlık Eğitimi, pandemi koşullarında önemli ölçüde etkilenmiştir.

COVID-19 vakalarının görülmeye başladığı ilk günlerden bugüne dek hastanelerin farklı alanlarında hatta zaman zaman pandemi hastanesi olarak nitelendirilen farklı hastanelerde pandemi bakımına katılan göğüs hastalıkları asistanlarının eğitimi büyük oranda sekteye uğramıştır. 

Türk Toraks Derneği Asistan Komitesi tarafından yapılan bir anket çalışmasında ülkemizde eğitim görmekte olan yaklaşık 700 göğüs hastalıkları asistanının 200’üne ulaşılmıştır.

Özellikle pandeminin ilk dalgasında asistanlık yapmakta olan hekimlerin %41’i sadece COVID-19 hastalarının bakımına katılmış olup, ciddi bir kısmı (%83,6) yetersiz eğitim aldığını düşünmektedir. Kliniklerindeki eğitim faaliyetleri sorgulandığında; yüz yüze dersler % 81, vaka toplantıları % 60, konferans ve seminerler % 69, multidisipliner konseyler %72, araştırma ve tez çalışmaları % 49, rotasyonlar % 56, solunum fonksiyon testleri %70 oranında tamamen durdurulmuş; girişimsel işlemler %69 oranında azaltılmıştır. 

Pandemi süresince ihtisas süresinin sonuna gelen pek çok asistan hekim gereken eğitimlerini tamamlayamamıştır.

Ülkemizin ihtiyaçlarına göre yetişmiş uzman sayısını arttırma, çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve kliniklerdeki iş yüküne uygun sayıda asistan hekim kontenjanı açılması uzun zamandır hepimizin ortak talebidir. Ancak açıklanan asistan kontenjanları bu talebin karşılanmasını imkansız kılmaktadır. 2 yıldır pandeminin de etkisiyle aksayan rotasyonlar, azalan teorik ve pratik eğitim etkinlikleri kliniklerdeki işleyişi etkilemiş, ihtisas süresinin sonuna gelen pek çok asistan hekim tamamlaması gereken eğitimlerini henüz tamamlayamamıştır.

Bu koşullarda eğitici-asistan sayısının uyumu, akran eğitimi daha da önem kazanmaktadır. Kontenjanların eğitim akışına uygun, sıralı ve kesintisiz açılması bilgi, beceri ve tutum davranışlarının aktarımını kolaylaştırabilir. 

Yaklaşık 60 göğüs hastalıkları kliniğinde (46'sı devlet, 4 'ü vakıf olmak üzere 50 üniversite ve 10 eğitim hastanesi), 370 civarında eğitici ile uzmanlık eğitimi vermekte olan, halihazırda yaklaşık 700 asistan hekimin olduğu göğüs hastalıkları branşı için 318 yeni asistan kontenjanı eğitimi karşılanabilir değildir.

Uzmanlık eğitimi sayıların arttırılması ile değil, standartların düzeltilmesiyle iyileşir. 

Yetkin uzman hekim yetiştirmenin koşulu eğitimin niteliğinin de sürdürülebilmesinden geçer. Art arda açılan tıp fakültelerinde öğretim elemanı sayılarının yetersiz olması, fiziki koşullar ve teknik altyapı dikkate alınmadan atılacak adımlar telafisi çok daha zor sorunlar yaratabilir. Asistan sayılarının, klinikler, uzmanlık dernekleri ve meslek örgütlerinin görüşleri dikkate alınmadan arttırılması çözüm olmayacaktır. Uzmanlık eğitiminin asgari standartları karşılayacak duruma getirilmesi asıl hedef olmalıdır. Pandemiyle birlikte özellikle uygulamalı eğitimlerin sekteye uğradığını biliyoruz. Pratik eğitimin asistan kadrolarının planlama yapılmaksızın arttırılmasıyla giderek daha zorlaşacak olduğu muhakkaktır.

Nicelik değil, niteliğin iyileştirilmesi hedeflenmelidir.

Türk Toraks Derneği olarak Asistan Komitemize konuyla ilgili çalışma ve verileri için teşekkür eder, bir kez daha nicelik değil, niteliğin iyileştirilmesinin hedeflenmesi gerektiğini ve hekim istifalarının, farklı kurum ve ülkelerde çalışmaya sürüklenme sebeplerinin ortaya konularak çözümler üretilmesi gerektiğini vurgulamak isteriz.

Sevgi ve saygılarımızla, 

Türk Toraks Derneği Merkez Yönetim Kurulu