Her Kurban Bayramı Hatırımızda: Kist Hidatik Hastalığı

Kurban Bayramı öncesinde tüm halkımız, kesilecek hayvanların veteriner kontrolünden geçmiş olması ve kesim işlemi için belediyenin belirlediği koşulların uygun olduğu mezbahaların tercih edilmesine özen göstermelidir. Özellikle Güneydoğu Anadolu, Doğu Anadolu ve İç Anadolu Bölgelerimizde çok sık görülen Kist Hidatik hastalığı, bu koşullara dikkat edilmemesi halinde toplum sağlığını riske sokan önemli bir parazit hastalığıdır.

Veteriner kontrolünden geçmemiş enfekte olan hayvanın dokularının (özellikle sıvı dolu kistleri olan karaciğer akciğer organlarının) çevreye atılması kist hidatik hastalığı açısından risk oluşturur. Bu enfekte dokuların kedi köpek gibi insanlarla temas halinde olan hayvanlar tarafından yenmesi, ara konak olan insana bulaşmasına zemin hazırlamaktadır. Kist hidatik hastalığı insanların karaciğer, akciğer, dalak, beyin gibi iç organlarında kistler oluşturarak ölüme sebep olabilen halk arasında “KİST HASTALIĞI” olarak bilinen bir hastalıktır.

Sindirim yoluyla alınan yumurta ince barsakta barsak duvarına oradan kan dolaşımıyla karaciğere ulaşır ve en sık yerleşim yeri burasıdır. Karaciğerde tutunmayan yumurtalar akciğerlere veya sistemik dolaşıma katılarak kemik dahil tüm organ ve dokulara yerleşebilir. Yerleştiği organda kist oluştururlar. Çocuklarda en sık yerleşim yeri akciğerdir.

Kistler çok iyi kapsüllü oldukları için hastalık, ilk dönemlerinde ateş, halsizlik ve kilo kaybı gibi sistemik belirtiler göstermeyebilir. Bu nedenle kist ister karaciğerde ister başka organda olsun hastalar oldukça sağlıklı görünmektedirler. Olgu bir süre herhangi bir klinik belirti vermeden seyretse de, kistin patlaması ya da infeksiyonuna bağlı olarak bulunduğu organa göre bazı şikayetler meydana gelebilir. Bu şikayetler genellikle karın ağrısı, bulantı, kusma, sarılık, solunum güçlüğü, öksürük, baş ağrısı, işitme, görme, algılama ve koordinasyon bozukluğu şeklindedir.

Hastaneye başvurulduğunda akciğer kaynaklı şikayetleri olan hastanın çekilen akciğer grafisinde, düzgün sınırlı, içi radyo-opak görünümde, yada patlamış kisti olan hastaların için hava-sıvı seviyesi verebilen kistler dikkat çeker. Bir veya daha fazla sayıda kist görülebilir.(Resim.1)

Akciğer kist hidatiğinin kesin tedavisi cerrahi operasyondur. Bu ameliyatlar Göğüs Cerrahisi uzmanları tarafından yapılmaktadır. Kistler akciğerden tamamen temizlenir. (Resim.2) Çok yaygın olduğu durumlarda akciğerin belirli bölümleri çıkarılmak zorunda kalmaktadır. Kistin yayılma ihtimalinin olduğu durumlarda operasyon sonrası koruyucu olarak albendazol adlı ilacın kullanılması önerilmektedir.

Sonuç olarak, ülkemizde yaygın olarak görülen bu hastalıktan korunmak için veteriner kontrolünden geçmiş hayvanların kurbanlık olarak seçilmesi ve yetkililerin belirlediği mezbahalarda uygun koşullarda hayvanların kesilmesi gerekmektedir.

Türk Toraks Derneği Göğüs Cerrahisi Çalışma Grubu