Türk Toraks Derneği Solunum Sistemi Enfeksiyonları Çalışma Grubu "Mpox (Maymun Çiçeği) Hastalığı ve Akciğer Tutulumu" Bilgilendirme Notu

Mpox Nedir ve Nerelerde Görülür?

Mpox, ilk olarak 1958 yılında keşfedildi ve 1970 yılında insanlarda ilk kez Demokratik Kongo  Cumhuriyeti’nde görüldü. 2022’de, Orta ve Batı Afrika’dan tüm dünyaya yayıldı. Mayıs 2022’de Mpox’un daha önce görülmediği bölgelerde yüksek sayıda vaka rapor edildi. 2023 Eylül’den itibaren küresel bir salgın halini aldı. Başlangıçta “Maymun Çiçeği” olarak bilinen bu virüs, şu anda “Mpox” olarak adlandırılmaktadır.

Mpox Yayılma Sıklığı

 Temmuz 2022’de Mpox, dünya genelinde "Uluslararası Endişe Verici Halk Sağlığı Acil Durumu" olarak ilan edildi. 6 Ağustos 2024 itibarıyla dünya genelinde 99,518 vaka rapor edilmiştir, Türkiye’de ise 12 vaka bulunmaktadır.

Mpox Nasıl Bulaşır?

Mpox genellikle hayvanlardan insanlara bulaşır, ancak insandan insana da geçebilir. Bulaşma, enfekte kişilerin cilt lezyonları, vücut sıvıları veya kontamine eşyalarla yakın temasta gerçekleşir. Solunum yoluyla bulaşma olasılığı düşüktür, ama uzun süreli yakın temas ve virüsün bulaşmış olduğu materyallerle temas risk oluşturabilir.

Belirtiler ve Risk Grupları

Mpox belirtileri genellikle 3-17 gün sonra başlar ve ateş, titreme, kas ağrıları gibi sistemik semptomlar ile birlikte döküntü (raş) görülür. Döküntü, makülerden püstüllere dönüşür. Ciddi vakalarda göz, beyin ve akciğer gibi organlarda komplikasyonlar ortaya çıkabilir. HIV pozitif kişiler ve ciddi bağışıklık sistemi zayıflığı olanlar risk altındadır.

Korunma ve Aşılar

Mpox'tan korunmak için, virüse maruz kaldıktan sonra aşı olmak en etkili yöntemdir.  Aşı, virüsle temas ettikten sonra ideal olarak 4 gün içinde yapılmalıdır. Ayrıca, Mpox’lu kişilerle ve virüsün bulaşmış olabileceği eşyalarla temastan kaçınılmalıdır.

Tanı ve Tedavi

Mpox tanısı, deri lezyonlarından alınan örneklerin PCR testi ile yapılır. Tedavide cidofovir, tecovirimat ve brincidofovir gibi antiviraller kullanılabilir. Ancak, aşılamanın yanı sıra, tedavi ve ağrı kontrolü önemlidir.

Türkiye’de Alınacak Önlemler

Mpox şüphesi olanlar, sağlık merkezine başvurarak maske takmalı ve çevresiyle temastan kaçınmalıdır. Sağlık Bakanlığı, 2022 ve 2024 yıllarında rehberler yayınlayarak, hızlı vaka tespiti ve temas takibi gibi önlemler önerilmektedir.

Görsel Kaynağı: World Health Organization (WHO) https://www.who.int/health-topics/monkeypox#tab=tab_1