Ayırıcı Tanı

KOAH'ın ayırıcı tanısında hava yolu obstrüksiyonu ile seyreden hastalıklar yer alır. Bazı KOAH olgularında obstrüksiyonun geridönüşlü bölümünün belirgin olması ve bazı yaşlı astım hastalarında, geridönüşsüz hava akımı obstrüksiyonu bulunması, bu iki hastalığın birbirinden ayırt edilmesini güçleştirebilir.


 


Bazı klinik ve fonksiyonel özellikler bu iki hastalığın ayırt edilmesine yardımcıdır. Sigara içme öyküsü, radyolojik amfizem, difüzyon kapasitesinde düşüklük ve kronik hipoksemi KOAH tanısını desteklerken, atopi ve reversibilite bulunması astım tanısı lehine bulgulardır (Tablo 1).

 

Kronik bronşit, amfizem ve astım ile hava akımı obstrüksiyonu arasındaki ilişki Venn şeması ile gösterilmiştir (Şekil 1). Hava yollarındaki obstrüksiyonun tamamen geridönüşlü olduğu astım hastaları (altgrup 9) KOAH'ı kabul edilmez. Obstrüksiyonun geridönüşsüz olduğu astım hastalarını, hava yollarında hiperreaktivite ile birlikte kısmen geridönüşlü obstrüksiyon bulunan kronik bronşit ve amfizem hastalarından ayırt etmek güçtür (altgrup 6, 7 ve 8). Hava yolu obstrüksiyonuna sahip kronik bronşit ve amfizem genellikle birlikte bulunur (altgrup 5) ve bazı olgularda bu iki hastalığa astım da eşlik eder (altgrup 8). Sigara dumanı gibi kronik irritanlara maruz kalan astımlılarda (altgrup 6), kronik bronşitin özelliği olarak bilinen kronik prodüktif öksürük gelişebilir. Hava yollarında obstrüksiyon bulunmayan kronik bronşit ve/veya amfizem hastaları (altgrup 1, 2 ve 11) KOAH'lı olarak değerlendirilmez. Bronşektazi, kistik fibrozis veya obliteratif bronşiyolit gibi özgül etyoloji ve patolojiye sahip hastalıklara bağlı hava yolu obstrüksiyonu bulunan olgular da (altgrup 10) KOAH tanımı dışında kalmaktadır. Benzer şekilde, bisinozis, hipogamaglobülinemi, lenfanjiyoleiomiyomatozis gibi bazı interstisiyel akciğer hastalıkları da kronik hava akımı obstrüksiyonuna neden olabilirler, ancak KOAH kapsamına alınmazlar.


 

Şekil 1. Kronik bronşit, amfizem ve astım hastalarına ait altgrupları
gösteren oransız Venn şeması. (3 no.lu kaynaktan alınmıştır).