Besinlere Bağlı Astım

Besinlerin içerdiği alerjenlerle veya diğer katkı maddeleriyle oluşur.

  • Besinsel alerjenlere bağlı astım çok nadirdir. Daha çok çocuklarda görülür.

  • Bazı besinlere eklenen sülfit, tartrazin, benzoat ve monosodyum glutamata bağlı ortaya çıkabilir. Sülfitler patates cipsleri, konserve karidesler, kuru yemişler, bira ve şaraplarda; monosodyum glutamat ise hazır çorbalarda ve Çin yemeklerinde katkı maddesi olarak bulunabilir.

Tablo 4. Astımda risk faktörlerini değerlendiren sorular

  • Astımı Şiddetlendiren Faktörlerin Değerlendirilmesi

  • İnhalasyon Yoluyla Alınan Alerjenler

    “Hastanın belirtileri yıl boyu devam ediyor mu” (Eğer yanıt evet ise aşağıdaki A grubu soruları sorunuz. Eğer yanıt hayır ise, B grubu sorulara geçiniz).

    A grubu sorular:

  • Hasta evcil havyan besliyor mu? Ne tür?

  • Hastanın yaşadığı evin herhangi bir odasında (örneğin bodrumda veya teras katında) nem ya da rutubet var mı? (Ev tozu akarlarını ve küf mantarlarını düşündürür)

  • Hastanın yaşadığı evin herhangi bir odasında küf görünüyor mu? (Küf mantarlarını düşündürür)

  • Hasta geçen ay evinde hamam böceği görmüş mü?

    B grubu sorular:

  • “Hastanın belirtileri yılın belli bir döneminde şiddetleniyor mu? (Eğer yanıt evet ise belirtilerin ne zaman görüldüğünü sorunuz).

  • Bahar mevsiminin başı? (ağaçlar)

  • Bahar mevsiminin sonu ve yaz boyu? (çimenler)

  • Yaz sonu, sonbahar başı? (yabani otlar)

    Sigara Dumanı

  • Hasta sigara kullanıyor mu?

  • Evde ya da işyerinde sigara kullanan var mı?

  • Çocuk hastalarda çocuğun günlük bakımından sorumlu kimse sigara kullanıyor mu?

    İç ve Dış Ortam Hava Kirliliği

  • Hastanın evinde odun ateşiyle yanan fırın ya da ocak var mı?

  • Hastanın evinde bacasız soba ya da ısıtıcılar var mı?

  • Hasta, parfüm, sprey ya da temizlik malzemelerinin diğer koku ve buharları ile karşılaşıyor mu?

    İşyeri

  • Hastanın öksürük, nefes darlığı ve diğer belirtileri hafta sonu işten uzaklaştığında değil de hafta içi mi görülüyor?

  • Hastanın gözleri ve burnu işe gelir gelmez irite oluyor mu?

  • Mesai arkadaşlarının da benzer şikayetleri var mı?

  • Hastanın işyerinde hangi malzemeler kullanılıyor?

    Rinit

  • Hastanın sürekli ya da mevsimsel burun tıkanıklığı, akıntısı ya da postnazal akıntısı var mı?

    Gastroözofageal Reflü

  • Hasta göğüs hizasında ekşime, yanma hissediyor mu?

  • Hastanın yedikleri tekrar ağzına geri geliyor mu?

  • Hastanın geçen 4 hafta içinde gece gelen öksürük, wheezing ya da nefes darlığı şikayetleri oldu mu?

    Sülfit Duyarlılığı

  • Hastanın kuru meyve ya da hazır patates cipsi yedikten ya da bira veya şarap içtikten sonra öksürük, wheezing ya da nefes darlığı şikayetleri oluyor mu?

    İlaç Duyarlılığı

  • Hasta şu anda hangi ilaçları kullanıyor (reçeteli, reçetesiz)?

  • Hasta göz damlası kullanıyor mu? Ne tür?

  • Hasta beta-bloker içeren ilaç kullanıyor mu?

  • Hasta hiç aspirin ya da diğer non-steroid anti-inflamatuar ilaçlar kullanmış mı?

  • Hastada bu ilaçları kullandıktan sonra hiç astım belirtileri görülmüş mü?

Uzaklaştırma ve Yeniden Karşılaşma Testi:

Şüphelenilen besin diyetten uzaklaştırılır. Yeniden alındığında semptomlar ortaya çıkarsa test pozitif kabul edilir. Testin çift kör olarak yapılması (uygulayan hekimin ve hastanın verilen gıdanın içeriğini bilmemesi) durumunda test daha sağlıklı sonuç verir.

Eğer besinlere bağlı reaksiyonlar söz konusu olursa bu gıdalardan kaçınmak gerekir.