Prof. Dr. Halûk Türktaş

Türk Toraks Derneği ile Arab Toraks Dernekleri arasındaki ilişkileri geliştirmek ve Arab ülkelerinde Türk Toraks Derneği’ni tanıtmak amacıyla katıldığım bir kongreden izlenimlerimi aktaracağım.

Kongre Tunus’un başkenti Tunus’da 8-11 Kasım 2001 tarihleri arasında yapıldı. Toplantıya giderken oldukça heyecanlıydım. Heyecanlıydım çünkü katılacağım kongre 12 Arab ülkesinin oluşturduğu “Arab Thoracic Association’ın” 5. Yıllık Kongresiydi. Oldukça önemli ve büyük bir kongre olacaktı. Heyecanımın diğer bir nedeni de meraktı. Derneğimizi, kongrelerimizi kısmen bize benzeyen ülkelerin dernekleri ve kongreleri ile karşılaştırabilme fırsatını yakalamıştım. Onun için de her şeyi en ince ayrıntısına kadar gözlemeye, yetkili kişilerle uzun uzun sohbet etmeye kararlıydım.

Bu duygularla öğleye doğru Tunus’a vardım. Kaldığım otel kongrenin yapıldığı oteldi. Odama bavulumu bıraktım ve hemen lobiye indim. Kafamdaki sorulara yanıt bulmak için araştırmaya başlamanın zamanı gelmişti. İlk şaşkınlığımı lobiye inince yaşadım. Kongre açılışı aynı gün akşam ve bu otelde yapılacak olmasına karşın ortalıklarda kimseler yoktu. Kongre ile ilgili ne bir poster, ne bir afiş, ne de bir yönlendirme vardı. Neyse öğleden sonra küçük bir odada kongre kayıtları başladı ve insanlar yavaş yavaş ortalığa çıktı.

Açılış töreni aynı gün saat 18 de yapıldı. Törene yaklaşık 200 kişi katıldı. Sahnede uzun bir masa kuruldu. Bu masaya Kongre başkanı, Arab Toraks Birliği Başkanı, Tunus Tıp Fakültesi Dekanı ve Sağlık Bakanı oturdu. Salonda en ön sıranın önüne bir masa kondu, masanın üzerine katılımcı ülkelerin küçük bayrakları sıralandı, her bayrağın arkasına da o ülkenin temsilcisi oturdu. Ben de Türk bayrağının arkasındaydım. Kongre Başkanı, Arab Toraks Birliği Başkanı ve Sağlık Bakanı “kısa” birer konuşma yaptı. Daha sonra slaytlarla Tunus tarihi anlatıldı. Yaklaşık bir saat süren açılış töreninden sonra çok zengin bir büfenin ve her türlü içkinin olduğu bir açılış kokteyli yapıldı. İçki çoktu ancak içen azdı.

9 Kasım sabah 09.00 da kongre başladı. Kongre dili Fransızca ve İngilizceydi, ancak tüm oturumlar Fransızca olarak sunuldu, simültane İngilizce’ye çeviri vardı. Kongre biri 100 kişilik, diğeri 250 kişilik olmak üzere iki salonda paralel yapıldı. Oniki Arab ülkesinden toplam katılımcı sayısı yaklaşık 350 idi. Bunların 300 ü göğüs hastalıkları, 50 si göğüs cerrahi uzmanıydı. İki salonda üç gün süren toplantıda toplam 10 oturum vardı. Konular; KOAH, Tüberküloz, Astım, Akciğer Kanserleri, Medistenin İncelenmesi, Trakeal Tümörler, Allerji, Girişimsel endoskopi, Çocuklarda solunum hastalıkları, Klinik pnömonoloji idi. Otuzbeşi sözel sunum, 130 u poster olmak üzere toplam 165 bildiri sunuldu. Oturumlarda genelde temel bilgiler veriliyordu. Bildirilerde olgu sunumu ağırlıklı idi. Konuşmacıların çoğunluğu Arab ülkelerinden ve Fransa'dandı (17 konuşmacı). Almanya’dan bir, İtalya’dan iki konuşmacı vardı. Uzun etkili beta-2 agonistlerinin anlatıldığı bir adet satellit sempozyum yapıldı.

Her iki salonda da barkovizyon, slayt makinası ve tepegöz vardı. Ancak yedekleri yoktu. Bir konuşma sırasında barkovizyon bozuldu ve toplantıya yarım saat ara verildi. Onarıldıktan sonra tekrar başlandı. Sunumlar genellikle barkovizyon ile yapıldı ancak ilginç şeyler de oldu. Örneğin bir konuşmacı konuşmasını yaparken ilk disketi verdi, ilk disketteki slaytlar bittikten sonra biraz bekledik konuşmacı ikinci disketini bilgisayara yükledi ve tekrar konuşmaya devam etti. Hiçbir toplantı zamanında başlamadı. Hepsi 20 dakika-yarm saat geç başladı ve bundan da kimse rahatsızlık duymadı.

Toplam 20 ilaç veya tıbbi cihaz standı vardı. Standlar 2x1 metrelik küçük panolar ve önünde bir masadan oluşmuştu. Stand alanı toplantı salonunun fuayesiydi. Ayrıca ERS standı ve hemen yanıbaşında büyük bir zevkle kurduğum "Turkish Thoracic Society" standları vardı. Bizim stand küçük bir masa ve arkasında bir panodan oluşmaktaydı. Panoya Toraks Derneği 5.Yıllık Kongresi’nin posterlerini astım, masanın üzerine de bol miktarda kongre duyurusu koydum ve ERS stand görevlisinin kıskanç! bakışları arasında yanıbaşına geçtim oturdum.

Son gün akşam gala yemeği yapıldı. Yemeğe otobüslerle yaklaşık 45 dakikada gidildi. Sahilde, turistik bir oteldeydi. Değişik bir atmosfer, çok güzel yemekler, bol içki ve çok düzenli bir servis vardı. Arab folklör ekipleri gösteri yaptı ve arab şarkıları söylendi. Kulağımız alışık olduğu için yabancılık çekmedim!

Kongre süresince hemen tüm Arab ülkelerinin dernek başkanları ile sohbetlerim oldu. Toraks Derneği’nin 1500 üyesi olduğunu, kongreleri 1400 kişiyle yaptığımızı, kongrelerde 80-90 oturum, 450-500 bildiri olduğunu, şubelerimiz, çalışma gruplarımız, kurslarımız, kış okullarımız olduğunu, ERS’ye 150-250 bildiri ile katıldığımızı ve bu bildiri sayısı ile ERS’de ilk beşe girdiğimizi anlatmak kolay ama adamları inandırabilmek zor oldu. Neyseki İzmir’deki kongreye katılan birkaç kişinin olması benim insanları ikna etmemi kolaylaştırdı.

Kongre bitiminde Ulusal Arab Toraks Dernekleri başkanları ile 2002 yılı Nisan ayında Antalya’da görüşmek üzere ayrıldık.

Sonuçta tüm meraklarım giderilmiş, rahatlamış ve başım dik olarak Türkiye’ye döndüm. Nedense bu kongreden sonra 10. Yıl Marşını daha bir sık mırıldanır oldum.