Toraks Derneği

Geçen iki yıldan sonra Toraks Bülteni'nin yeni bir sayısıyla sizlere ulaşmaktan sevinç duyuyorum. İki yıllık gecikmeden sonra, Toraks Bülteni'nin yeni bir yönetim, yeni bir biçim ve yeni bir içerikle önümüzdeki günlerde düzenli olarak sizlere ulaşacağını müjdelemek istiyorum. Toraks Bülteninin yeni editörü olan Fuat Kalyoncu'nun bu konuda oldukça başarılı olacağına inanıyorum. Geleneksel biçimiyle Toraks Bülteni'nin bu son sayısında, Toraks Derneği'nin son iki yıllık çalışmalarını özetlemek ve Toraks Derneği'nin yeni bin yıldaki bakış açılarını sizlere aktarmak istiyorum.
Toraks Derneği son iki yılda; Toraks Derneği 3. Bahar Toplantısını ve Ulusal Akciğer Sağlığı Kongresini düzenledi. Temel akciğer hastalıkları konusunda "Ulusal Kontrol Programlarını" oluşturmaya başladı, çalışma grubları ve şubeler yeni yöneticilerini seçti   ve 4. Olağan Genel Kurulda Toraks Derneği Merkez Yönetim Kurulu (MYK) yenilendi. Toraks Derneğinin iki yeni yayın organı (Toraks Dergisi ve Turkish Respiratory Journal) bu dönemde yayın hayatına başladı.
Toraks Derneği, kuruluşunun 8. yılında yaptığı 4. Olağan Genel Kurulunda geçmiş dönemi ayrıntılı olarak tartıştı, örgütsel yapısı, hedefleri ve programlarını gözden geçirdi. Yapılan genel değerlendirmede aşağıdaki konulardan görüş birliğine varılmıştır.
Son 10 yılda yaşadığımız küreselleşme olgusu, bilgiye ulaşmayı kolaylaştırmak, saydamlığı, demokratik yaşamı ve insanlığın evrensel kazanımlarını tüm ülkelerde yaygınlaştırmak gibi olumlu işlevlerinin yanısıra, tüm dünyada, özellikle de gelişmekte olan ülkelerde yoksulluğun giderek artmasına da yol açmıştır. Bu durum, "para"nın kutsanmasına, etik değerlerin giderek erozyona uğramasına, "maksimum kar" amacıyla bilim ve teknolojinin yönlendirilmesine yol açmaktadır. Dünya'da yaşanan bu olumsuz gelişmeler ülkemizi ve insanlarımızı da etkilemeye başlamıştır. Ulusal Akciğer Sağlığınının ve uzmanlık örgütlerinin bu olumsuz gelişmelerden etkilenmemesi kaçınılmazdır.
Toraks Derneği, sağlığın bir insan hakkı olduğuna, din, dil cins ve sınıf farkı gözetmeksizin tüm insanların bu hakka sahip olduğuna inanmaktadır. Buna paralel olarak da yaşadığımız bilişim devriminin olumlu kazanımlarından tüm insanlığın yararlanması gerektiğini, mutlu ve sağlıklı bir Dünya'nın ancak böyle kurulabileceğini düşünmektedir. O nedenle, yeni bin yılın getirdiği olumlu gelişmelerden en üst düzeyde yararlanırken, gerçekleşmekte olan olumsuzluklara karşı da tavır almak durumundadır.
Toraks Derneği 1992 yılında; üyelerinin eğitimi, solunum hastalıkları alanındaki bilimsel araştırmaları teşvik, akciğer hastalıklarında tanı ve tedavi uygulamalarını iyileştirmek ve ulusal akciğer sağlığını geliştirmek amacıyla kurulmuştur. Geçen sekiz yıl içinde gerek derneğimizin gelmiş olduğu düzey, gerekse Türkiye ve Dünya'da gerçekleşen olağanüstü gelişmeler Toraks Derneğinin kendisini yeniden sorgulamasını gerekli kılmaktadır. Toraks Derneği nasıl tam bir uzmanlık örgütü haline gelebilir?, Daha etkin ve güçlü bir Toraks Derneği nasıl oluşturulabilir?, Ulusal Akciğer Sağlığının geliştirilmesinde Toraks Derneği 'nin işlevleri neler olmalıdır?
Toraks Derneği Genel Kurulunda, Genişletilmiş Yönetim Kurulunda ve Merkez Yönetim Kurulunda yapılan ayrıntılı tartışmalar sonucu hazırlanan eylem planı uygulamaya konmuştur. Bu gelişmeleri sizlere kısaca özetlemek isterim.
Toraks Derneği çalışmalarının düzenli ve hızlı olarak yürütülmesi ve merkezi orkestrasyonunun en üst düzeyde gerçekleştirilebilmesi için Aralık ayı sonunda Ankara/Oran'da bir Genel Merkez Bürosu satın alınmıştır. Her türlü teknik ve iletişim altyapısına sahip olacak olan bu büro, dernek toplantılarının yapılabildiği, ortak yazışma ve iletişimin sağlanabildiği ve Toraks Derneği üyelerinin buluşabildiği bir büro özelliğinde olacaktır. Şubat ayı başından itibaren çalışır hale gelecek olan bu büronun sorumluluğunu Prof. Dr. Haluk Türktaş üstlenmiştir.
Toraks Derneğinin geçmiş deneyimleri, uluslararası benzer amaçlı örgütlerin çalışmaları ve derneğin yeni bakış açılarını dikkate alarak Toraks Derneğinin tüzüğü yeniden gözden geçirilmeye başlanmıştır. Bu amaçla oluşturulan "Tüzük Komisyonu" dernek amaçlarını, dernek üyeliğini, örgüt içi birimleri ve bu birimlerin karşılıklı ilişkilerini yeniden tanımlayan bir tüzük taslağı hazırlamaktadır. Bu taslak önümüzdeki günlerde tartışmaya açılacak ve sizlerden gelen eleştiriler ışığında çağdaş bir tüzüğe kavuşabileceğiz.
Tüm çağdaş örgütlerde olduğu gibi, Toraks Derneği’nin organlarının seçiminde de nesnel ölçütlerin getirilmesi hedeflenmektedir. Bunun ilk denemesi bu yıl Çalışma Grupları Yürütme Kurullarının seçiminde uygulamaya konulacaktır. Bültenin ileriki sayfalarında ayrıntılarını göreceğiniz gibi, çalışma grupları yürütme kurullarında görev almak isteyen adaylar, ekte verilen form ile başvuracaklar ve oluşturulacak bir kurul, yürütme kurulu üyelerini nesnel ölçütlere göre belirleyecektir. Uzmanlığını almış tüm üyelerimizden, çalışma grubu yürütme kurullarında görev almak için 10 Nisan 2001’e kadar başvuruda bulunmalarını bekliyoruz.
Toraks Derneği MYK, dernek gelirlerinin ulaştığı düzeyi dikkate alarak, bir önceki yılda sağlanan gelirlerin % 40-50'sinin ulusal akciğer sağlığının gereksinim duyduğu alanlardaki bilimsel araştırma ve eğitim çalışmalarına ayrılmasına karar vermiştir. Üyelerimizden, çalışma gruplarından ve şubelerden gelen araştırma/eğitim proje teklifleri, değerlendirme komisyonu tarafından uygun bulunması durumunda desteklenecektir. Yeni tüzüğümüzde de yer alması düşünülen bu ilkenin hayata geçirilmesi ile "Ulusal Akciğer Sağlığımıza" önemli bir parasal destek sağlanmış olacaktır. Bu konuda hazırlanacak yönetmenlik Bülten'in önümüzdeki sayısında yer alacaktır.
Toraks Derneğinin temel amaçlarından biri, solunum hastalıkları alanındaki son bilimsel gelişmeleri tüm üyelerine en kısa sürede aktarmaktır. Toraks Bülteni ve Toraks Kitapları'na ek olarak Toraks Dergisi ve Turkish Respiratory Journal dergilerinin yayın hayatına başlamasından büyük sevinç duyuyoruz. Yakında hastaların ve sağlık çalışanlarının eğitimine yönelik olarak "Toraks Eğitici Kitaplar" serisinin de yayın hayatına geçeceğini duyurmak istiyorum.
Toraks Derneği, üyelerimizin eğitim ve tanı/tedavi uygulamalarının Göğüs Hastalıkları Uzmanlığının uluslararası yönelişlerine ve standartlarına uygun hale getirilebilmesi için merkezi eğitim programları oluşturmaya başlamıştır. Bu amaçla, ülkemizde eksikliği hissedilen konularda kapsamlı merkezi kurslar, temel konularda tüm şubelerde ortak eğitim çalışmaları ve son gelişmelerin gözden geçirildiği "Toraks Derneği Okulları"   planlanmaktadır. Buna ek olarak, çalışma gruplarının kendi konularında 2-3 gün süren kapsamlı toplantılar düzenlemeleri de planlanan çalışmalar arasında yer almaktadır.
Toraks Derneğinin eğitim çalışmalarının temel öğelerinden biri olan yıllık kongrelerin her yıl daha ileri düzeyde gerçekleşmesi için büyük çaba harcanmaktadır. Bu yıl 30 Mayıs-2 Haziran 2001 tarihlerinde İzmir'de yapılacak olan Toraks Derneği 4. Yıllık Kongresi; kongre dilinin Türkçe ve İngilizce olması ve kongre bilimsel programının üçte birinin ERS tarafından hazırlanması gibi yeniliklere sahne olacaktır. Yaklaşık 40 yabancı konuşmacının katılacağı bu toplantıda, üyelerimizin uluslararası bilim dünyası ile daha yakın ilişkiye girmesi hedeflenmektedir. Avrupa Solunum Derneği'nin yanısına Türki Cumhuriyetler ve Ortadoğu ülkeleri Toraks Derneği temsilcilerinin de katılacağı bu kongrede, Toraks Derneği'nin uluslararası ilişkileri de güçlenecektir.
Göğüs Hastalıkları Uzmanlık eğitiminin düzeyini yükseltmek ve çağdaş standartlara ulaştırmak amacıyla, Toraks Derneği “Türk Göğüs Hastalıkları Yeterlilik Kurulu (Board)” oluşumuna büyük önem vermiş ve bu konuda yoğun çaba harcamıştır. Toraks Derneğinin, Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği ile birlikte hazırladığı “Türk Göğüs Hastalıkları Yeterlilik Kurulu İç Yönergesini” Bülteni’nin ileriki sayfalaında göreceksiniz. Bu yönergenin hazırlanmasındaki büyük çabalarından ötürü Prof.Dr. Ülkü Bayındır’a ve katkılarından ötürü Prof.Dr. Tuğrul Çavdar’a içtenlikle teşekkür ediyoruz.
Göğüs Hastalıkları alanında çalışan tüm profesör, doçent, klinik şefi ve klinik şef yardımcılarının halen bir eğitim kurumunda çalıştıklarını gösteren belgelerini 10 Nisan 2001 tarihine kadar Prof.Dr. Ülkü Bayındır’a göndermelerini bekliyoruz. Nisan ayı içinde toplanacak olan Board Geçici Yönetim Kurulu, bu başvuruları değerlendirecek ve yönergeye uygun özellik taşıyanlara “Türk Göğüs Hastalıkları Yeterliliği (Board), belgesi verecektir. Bu belgeye sahip olan meslektaşlarımız, Toraks Derneği 4. Yıllık Kongresi sırasında yapılacak olan Türk Göğüs Hastalıkları Yeterlilik Kurulu Genel Kuruluna katılarak, Board organlarını seçeceklerdir. Göğüs hastalıkları alanındaki tüm profesör, doçent, klinik şefi ve klinik şef yardımcısı meslektaşlarımızın Board belgesi almak için 10 Nisan 2001 tarihine kadar başvuruda bulunmalarını bekliyoruz.
Solunum sistemi hastalıkları ülkemizde önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Yaklaşık 4 milyon astımlı, 2.5 milyon KOAH'lı hastanın bulunduğu ülkemizde, her yıl 1 milyon civarında pnömoni vakasının, 50 bin civarında akciğer kanseri vakasının ve 40 bin civarında tüberküloz hastasının ortaya çıktığı tahmin edilmektedir. Bu hastalıkların epidemiyolojik özellikleri ile ciddi bilgi eksikliklerimizin yanısıra, solunum hastalıklarının tanı ve tedavisinde önemli sorunların bulunduğu da bilinmektedir. Buna karşılık, solunum hastalıkların izleyen, uygun kontrol programları geliştiren ve uygulayan bir merkez de bulunmamaktadır. Tütün kullanımına ikincil ölümler 100 bin rakamlarına ulaşırken ulusal düzeyde güçlü bir sigara karşıtı etkinlik bulunmamaktadır. Böylesine ciddi akciğer sağlığı sorunlarının çözümü için hükümetleri zorlamak, uygun çözüm yolları geliştirmek, hastaların, sağlık görevlilerinin ve kamuoyunun bilgilenmesini ve bilinçlendirilmesini sağlamak önümüzde duran önemli görevler arasında yer almakta..
Temel akciğer hastalıklarının tanı-tedavisi için geliştirdiğimiz ve geliştirmekte olduğumuz Tanı ve Tedavi Rehberlerinin yanısıra, bu hastalıkların ulusal düzeyde kontrolu için "Ulusal Kontrol Programları" hazırlamaktayız. Buna ek olarak birinci ve ikinci basamakta temel akciğer hastalıklarının çağdaş tanı ve tedavileri konusunda tüm çalışma gruplarınca hazırlanan tanı/tedavi standartları Sağlık Bakanlığına teslim edilmiş, SB ile birinci basamak hekimlerinin bu hastalıklar konusunda eğitimi için ortak bir protokol imzalanmıştır. 25 Ocak 2001 tarihinde İstanbul'da yaptığımız "Toraks Derneği-Endüstri İlişkileri" toplantısında, ilaç ve tıbbi cihaz şirket sorumluları ile ulusal akciğer sağlığını geliştirme konusunda ve endüstri-hekim ilişkilerinde gözlenen kirlenmeye karşı mücadele konusunda işbirliğinin gerekliliği taraflarca kabul edilmiştir. Önümüzdeki günlerde bu işbirliğinin sonuçları görülmeye başlanacaktır.
Toraks Derneğinin ve 1400 üyesinin tek başlarına bu sorunları aşması oldukça güç görünmektedir. Bu nedenle yakında "Ulusal Akciğer Sağlığı Girişimi" başlıklı bir girişimi başlatmayı hedeflemiş bulunmaktayız. Akciğer sağlığı ile ilgili tüm örgütlerle biraraya geleceğimiz bu girişimle, güçlerimizi birleştirerek ulusal akciğer sağlığını iyileştirmek konusunda sivil toplum örgütü olarak sorumluluklarımızı yerine getirmeyi hedefliyoruz.
Toraks Derneği yeni bin yıla bakış açısını ve yeni hedeflerini sizlerle birlikte hayata geçirebilecektir. Dernek çalışmalarına aktif olarak katılmanızı ve eleştiriyel katkılarınızı her zamankinden daha çok gereksinim duyuyoruz. Çünkü tarih böyle yazılıyor.

Toraks Derneği Genişletilmiş Yönetim Kurulu Üyeleri