Hazırlanmakta olan yeni "Tababet Uzmanlık Tüzüğü", uzmanlık derneklerine; uzmanlık eğitiminin planlanması, uygulanması, denetimi ve belgelendirilmesinde (sertifikasyonu) önemli görev ve sorumluluklar yüklemektedir. Bu görev ve sorumluluklar yeni bir organizasyonu gerektirmektedir. Bu organizasyonun gelişmiş ülkelerdeki karşıtı, bildiğiniz gibi "Board" (yeterlilik kurulu)"dur. Bu kurul aynı zamanda Avrupa Birliği ile uyum sürecinin de bir parçasını oluşturmaktadır.

Bu noktadan hareketle, Toraks Derneği ve Türkiye Solunum Araştırmaları Derneğinin yönetim kurulları, 4'er kişiden oluşan heyetlerini belirlemiş, toplam 8 kişilik "Board Taslağı Hazırlama Komisyonu" yaptığı çalışmalar sonucu "Türkiye Göğüs Hastalıkları uzmanlığı yeterlilik kurulu (Board) taslağını" hazırlamıştır. Taslağın ekleri "Charter on training of medical specialists in the EU requirements for the speciality pneumology" esas alınarak hazırlanmıştır. Ülkemiz koşullarını ne kadar dikkate alırsak alalım, uluslararası kabul görmüş standartları gözardı edemeyeceğimiz aşikardır. Özellikle ülkemizde, son bir yıldır, göğüs hastalıkları uzmanlık alanını, sadece iç hastalıkları uzmanlığından sonra yapılabilen bir yan dal uzmanlığı haline getirmeyi amaçlayan, ancak şimdiki durumda bu amaca ulaşılamayacağı izlenimi alınan tartışmalara baktığımızda, Yeterlilik Kurulu (Board) hazırlık çalışmalarımızın biran önce tamamlanması daha bir önem kazanmaktadır.

Değerli üyelerimiz; aşağıdaki taslak ile ilgili görüş ve önerilerinizi en geç 5 Nisan 1999'a kadar Prof.Dr. Ülkü Bayındır'a (Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Bornova-İzmir, Tel: 0.232 338 14 43, Fax: 0.232 338 71 92) bildirmenizi bekliyoruz. Taslağın bu eleştirilere göre biçimlenen son şekli 3. Bahar Toplantısında üyelerimizin onayına sunulacaktır.

TÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI YETERLİLİK KURULU (BOARD) İÇ YÖNERGE TASLAĞI

Türkiye'de Göğüs Hastalıkları uzmanlık eğitimini düzenleyen Türk Göğüs Hastalıkları Yeterlilik Kurulu (Board'ı) özerk çalışan, kar amacı olmayan, sivil bir kurul olarak kurulmuştur. Bu kurulun çalışma ilkeleri Tababet Uzmanlık Tüzüğü ve Türk Tabipleri Birliği-Uzmanlık Dernekleri Koordinasyon Kurulu (TTB-UDKK) yönergesiyle uyumlu olmalıdır.

GENEL KONULAR

1. Tanım Türk Göğüs Hastalıkları Yeterlilik Kurulu, Toraks ve Türkiye Solunum Araştırmaları Derneklerine bağlı özerk bir yan kuruluştur.
2. Amaç Türk Göğüs Hastalıkları Yeterlilik Kurulunun Genel Amacı:
a) Göğüs hastalıkları uzmanlık eğitiminin standardını oluşturmak ve yükseltmek,
b) Kalite denetimi sağlamak,
c) Uzmanlık eğitimi sonrasında ülke düzeyinde standart sınav yapmak,
d) Uzmanlık yeterlilik belgesini vermek,
e) Sürekli tıp eğitimi etkinliklerine katılımı teşvik etmek, özendirmek ve denetlemek.

KURUL VE KOMİSYONLAR

3. Kurulun Yapısı
Türk Göğüs Hastalıkları Yeterlilik Kurulu aşağıdaki organlardan oluşur:
3.1. Genel Kurul
3.2. Yürütme Kurulu
3.3. Denetleme Kurulu
3.4. Eğitim Üst Kurulu
3.5. Eğitim Kurumlarını ve Programları Değerlendirme Komisyonu
3.6. Sınav Komisyonu

3.1. Genel Kurul
Türk Göğüs Hastalıkları Yeterliliğini alan herkes Genel Kurulun doğal üyesidir.
Bu yönergenin yürürlüğe girmesi ile Türk Göğüs Hastalıkları Yeterliliğine hak kazanan üyeler "Kurucu Genel Kurul"unu oluştururlar. Yeterlilik Genel Kurulu iki yılda bir Ulusal Kongreler sırasında toplanır. Genel Kurulun temel görevi Yönetim Kurulunu 2 yıllık bir dönem için seçmek, ibra etmek, önerilerde bulunmak ve gerekli kararları almaktır. İlk genel kurul için geçici Madde. 1 uygulanır.

3.1.1. Görevleri
a) Türk Göğüs Hastalıkları Yeterlilik Kurulunun çalışmalarını sağlamak ve izlemek,
b) Yeterlilik sınav tarihlerini, giriş aidatını belirlemek ve yıl başında ilan etmek,
c) Yeterliliğin işlevlerini düzenlemek,
d) Yeterlilik Genel Kurulunu toplamak ve Çalışma Raporu sunmak,
e) Genel Kurul önerilerini değerlendirmek,
f) Eğitim üst kurulu raporlarını değerlendirmek ve gereğini yapmak.

3.2. Yönetim Kurulu
Yeterlilik Genel Kurulunca seçilen kuruldur. Yönetim Kurulu 11 asil, 6 yedek üyeden oluşur. Yeterlilik Genel Kurulunca seçilen 9 üyenin yanında yukarıda adı geçen derneklerin yönetim kurullarınca seçilen 2 temsilci üye yer alır. Yönetim Kurulu kendi arasından bir başkan, bir başkan yardımcısı, bir sekreter ve bir muhasip üye seçer. Yönetim Kurulu 2 yıllık bir dönem için seçilir. Yönetim kurulu üyeleri üç dönemden çok görev almazlar. İki yılda bir kurulun 1/3'ü yenilenir. Bu kurulda yer alacak kişiler eğitim kurumlarında "eğitici" durumunda olmalıdır.

3.3. Denetim Kurulu
Yeterlilik Genel Kurulunca eğitim kurumlarının "eğitici" kadrosunda bulunan üyeler arasında 3 asil, 3 yedek üye olmak üzere seçilir. Denetleme kurul üyelerinin seçimi yeterlilik yönetim kurulu seçimleri ile birlikte yapılır. Bu üyeler en fazla üç dönem için seçilir.

3.3.1. Görevleri
Denetleme Kurulu yılda en az iki defa Yönetim Kurulu icraatını, kararlarını denetler ve gerektiğinde tartışmalı konularda hakemlik yapar. Bu kurul dönem sonunda kesin rapor hazırlar. Hazırlanan rapor genel kurula sunulur.

3.4. Eğitim Üst Kurulu
Eğitim kurumlarını ve programlarını değerlendirme komisyonu tarafından yeterli bulunan Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dallarının profesör ya da doçent olan başkanları ya da profesör veya doçent temsilcisi ile göğüs hastalıkları uzmanlık eğitimi veren diğer kurumların eğitim hastanelerinin her birinden birer klinik şefinin oluşturduğu üst kuruldur. Eğitim hastanelerinde birden çok klinik şefi varsa bu şefler kendi aralarında seçim yaparak bu temsilciyi seçerler. Bu temsilcilerin dışında genel kurulun seçeceği 10 üye ile derneklerce seçilen iki üye Eğitim Üst Kuruluna katılır. Bu üyelerin profesör ya da klinik şefi olarak en az 5 yıldır görev yapmış olmaları gerekir. Kurul kendi arasında bir başkan ve bir sekreter seçer. Kurul başkanlığı seçimi iki yılda bir yapılır, en fazla iki dönem için seçilir.

3.4.1. Görevleri
a) Eğitim kurumları ve programları değerlendirme komisyonu ile sınav komisyonu üyelerini seçer.
b) Adı geçen komisyonların icraatlarını denetler.
c) Komisyon raporlarını inceler, gereğini yapar ve yürütme kuruluna bilgi verir.
d) Göğüs Hastalıkları Uzmanlık Eğitimi müfredatını belirler.
e) Eğitim kurumları standardını belirler.
f) Sürekli tıp eğitimi etkinliklerini düzenlenmesini teşvik eder.
3.5. Eğitim Kurumları ve Programları Değerlendirme Komisyonu (Akreditasyon Komisyonu)

Eğitim Üst Kurulunun seçeceği "eğitici" kadrolarında olan 9 üyeden oluşur. Bu üyelerin profesör ya da klinik şefi olarak en az 5 yıldır görev yapmış olmaları gerekir. Bu üyeler iki yılda bir en çok iki dönem için seçilir. Komisyon üyeleri kendi aralarından bir başkan, bir sekreter seçerler. Yılda en az iki defa toplanarak hazırladıkları raporu üst Eğitim Kuruluna sunarlar.

3.5.1. Görevleri
a) Eğitim kurumları ve eğitim programlarını iki yılda bir denetler ve hazırladıkları raporu üst eğitim kuruluna sunar.
b) Eğitim kurumları standardını belirlemede üst eğitim kuruluna önerilerde bulunur.
c) Eğitim müfredatını belirlemede üst eğitim kuruluna önerilerde bulunur.

3.6. Sınav Komisyonu
Eğitim üst kurulunun seçeceği "eğitici" kadrolarında olan 9 üyeden oluşur. Bu üyeler dört yıl için seçilir. Üyeler kendi aralarından bir başkan ve bir sekreter seçerler. Sınav Komisyonu üyeliği için eğitimi kadrolarda en az 5 yıldır görev yapmış olmak gerekir. Yılda en az 4 kez toplanarak yıllık değerlendirmelerini içeren raporu üst eğitim kuruluna sunarlar.

3.6.1. Görevleri
a) Madde 3.10'da koşulları belirtilen yeterlilik sınavına girmek üzere başvuran adayların başvurularını değerlendirir ve yeterli olanların sınava alınmasını sağlar.
b) Yeterlilik sınavlarının hazırlanmasını sağlar.
c) Yeterlilik yazılı sınavlarının bilimsel denetimini yapar.
d) Sözlü sınav jürilerini* belirler.
e) Sınav sonuçlarını değerlendirerek gerekli kurul ve kurumlara bilgi verir.
f) Eğitim içi sınavların hazırlanmasını ve yapılmasını sağlar.
g) Eğitim içi sınavların değerlendirmesini yapar ve gerekli kurul ve kurumlara bilgi verir.
h) Sınav hazırlıkları ile ilgili alt komisyonları belirler.

UZMANLIK ALANI VE EĞİTİMİ

3.7. Uzmanlık Alanı
Göğüs hastalıkları uzmanlığıdır. Tababet Uzmanlık Tüzüğünde bulunan yan dallar bu alanın içindedir.

3.8. Uzmanlık Eğitimi
Göğüs hastalıkları eğitim süresi ve yapılacak rotasyonlar ile süreleri Tababet Uzmanlık Tüzüğü ile belirlenir.

EĞİTİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ

3.9. Genel İlkeler ve Kriterler
Göğüs hastalıkları eğitimi vermekle yetkili eğitim kurumlarında yasal süreyi tamamlayanlara "Eğitim Belgesi" verilir. Eğitimde geçen süre Tababet Uzmanlık Tüzüğünde belirlenen süreyle eşit olmalıdır. Bunun yanında tıpta uzmanlık öğrencisi ya da asistanın eğitim sırasında yeterli pratik eğitim aldığını belirlemek için yaptığı girişimlerin listeleri sınav komisyonuna başvuru tarihinde verilir.

3.10. Eğitimin Belgelendirilmesi
Madde 3.11'de tanımlanan sınavlara girilebilmesi için;
a) Eğitim süresinin tamamlanmış olduğunun belgelendirilmesi,
b) Gerekli rotasyonların yapıldığının belgelendirilmesi,
c) "Log Book"-Asistan Karnesi-Minimum uygulama listesinin belgelendirilmesi şarttır. Bu belgeler Sınav Komisyonu tarafından incelenir ve uygun bulunanlara sınava girme hakkı verilir.

SINAV

3.11.1. Genel Bilgiler

Yapılacak sınavların belirlenmesi ve sınava girelebilirliğin kriterlerine uygun kişilerin tanımlanmasından sonra sınava giriş şartları ve kademeleri belirtilmelidir. Bu ilkeler Sınav Komisyonu tarafından belirlenir.

3.11.2. Eğitim İçi Sınavları
Uzmanlık eğitimi sırasında gereğinde ülke çapında genel bir sınav olarak yapılır. Eğitim içi sınavlarına tüm eğitim kurumlarındaki tıpta uzmanlık öğrencileri ve asistanları katılır. Bu sınav sonuçları değerlendirilerek eğitim kurumlarına karşılaştırmalı olarak bildirilir.

3.11.3 Yeterlilik Sınavları
Yeterlilik sınavına girebilmek için eğitim belgesi almış olmak ve gerekli belgeleri tamamlamış olmak gerekir. Yeterlilik sınavı iki kademede yapılır:

3.11.3 a) Yazılı Sınav (Qualifying Examination)
Bilgi ölçmeye yönelik olarak uygulanacak sınav yılda iki kez yapılır. Bu sınava eğitimlerinin son yılında olan tıpta uzmanlık öğrencileri ve asistanlar katılabilir. Bu sınava katılabilmek için ilgili anabilim dalı başkanı veya klinik şefinden kişinin eğitiminin son yılında olduğuna dair bir eğitim belgesi getirme şartı aranır. Eğitim süresini tamamlayanların sınava beş yıl içinde girmeleri ve başarılı olmaları gerekir. Başarılı olamayanlara iki sınav hakkı daha verilir. Bu ek sınavları alabilmek için ya bir eğitim kurumunda üç ay süreyle ek çalışmalar yapmış olmak ya da TTB-STE Kurulu tarafından kredilendirilmiş göğüs hastalıkları alanı ile ilgili etkinliklerden son iki yıl içinde en az 60 kredi almış olmak gerekir. Sınavı geçenler ikinci kademe sınavı olan sözlü sınava girmeye hak kazanırlar. Sınavın kapsamı, şekli Sınav Komisyonu tarafından belirlenir. Sınav sonuçları sınava katılan kişiye ve eğitim kurumuna bildirilir.

3.11.3 b) Sözlü Sınav (Certifying Examination)
Uygulamaya yönelik, kişinin klinik becerisini ölçecek sınav şeklinde yılda iki kez yapılır. Bu sınava yazılı sınavda başarılı olanlar Tababet Uzmanlık Tüzüğüne uygun süreyi tamamladıktan sonra girebilirler. Bu sınava girebilmek için eğitimini tamamladığına dair ilgili anabilim dalı başkanı veya klinik şefinden eğitim belgesi almış olmak gerekir. Sınav oluşturulan jüri tarafından "sorun çözmeye yönelik" teorik bilgileri içeren bir şekilde yapılır. Pratik uygulama sınavı yapılmaz.

3.12. Yeterliliğin Belgelendirilmesi
Sınav sonucunda "Yeterlilik Belgesi" verilir. Yeterlilik Belgesi Göğüs Hastalıkları uzmanlığı için şarttır. Bu belgenin geçerliliği 15 yıldır. 15 yılın sonunda yeniden belgelendirme sınavına girilmelidir.

3.13. Yeniden Belgelendirme (Re-sertifikasyon)
Yeterlilik sınavını başaranlar 15 yıl sonra yeniden belgelendirme sınavına girmek zorundadırlar. Bu sınava girilebilmesi için TTB-STE Kredilendirme Kurulu tarafından kredilendirilmiş göğüs hastalıkları alanında yapılan sürekli tıp eğitimi etkinliklerine katılmış olması ve 15 yılda en az 250 STE kredisi alması gerekir. Yeniden belgelendirme sınavı yılda iki kez sözlü sınav olarak uygulamaya ve yeni gelişmelere yönelik olarak yapılır. Bu sınava 4 giriş hakkı vardır. 4 sınavda da başarılı olamayanların iki yıl içinde bir eğitim kurumunda üç ay süreyle gözlemci olarak çalışmalar yapmış olması ve iki yılda 60 TTB-STE kredisi almış olması gerekir. Bu şartları yerine getirenler yeniden iki kez daha sınav hakkı elde ederler.

ÖZEL DURUMLAR

3.14. Halen eğitim kurumlarında çalışmakta olan profesör, doçent, klinik şefi, klinik şef yardımcıları ve ÖSYM'nin şef ve şef yardımcıları için yaptığı mesleki bilgi sınavında başarılı olan göğüs hastalıkları uzmanları bu iç yönergenin kabulünden sonra iki yıl içinde göğüs hastalıkları yeterlilik kuruluna gerekli belgelerle başvurdukları takdirde sınav yapılmaksızın yeterlilik belgesi alırlar.

Yardımcı doçentler ve göğüs hastalıkları uzmanları sınavsız yeterlilik belgesi alabilmek için en az 5 yıl eğitimde aktif görev aldıklarını, çalıştıkları kurum başkanlığınca belgelendirmek ve ayrıca son 5 yılda göğüs hastalıkları alanında yapılan sürekli tıp eğitimi etkinliklerine katıldıklarını ve 75 TTB-STE kredisi aldıklarını belgelendirmek zorundadırlar.

3.15. Bu yönergenin yürürlüğe girdiği tarihde göğüs hastalıkları uzmanı olup, eğitimde 5 yıl aktif görev almamış olanlardan arzu edenler, son 5 yılda göğüs hastalıkları alanında yapılan sürekli tıp eğitimi etkinliklerine katıldıklarını ve 50 TTB-STE kredisi aldıklarını belgelendirerek sınavın ikinci kısmına girme hakkında sahiptirler.

3.16. Bu yönerge, ilgili derneklerin yönetim kurullarında kabul edildikten ve olağan ya da olağanüstü toplanan genel kurul üyeleri ile tartışıldıktan sonra yeniden düzenlenecek ve o tarihten itibaren yürürlüğe girecektir. Bu dönemde eğitimde olanlar bu yönergeye tabi olurlar.

3.17. Yabancı bir ülkede göğüs hastalıkları uzmanlığını tamamlayanlar o ülkenin yeterlilik sınavına giriş şartlarına uygun olduklarını belgelendirdikleri takdirde, Türk Göğüs Hastalıkları Yeterlilik Sınavına girebilirler. Bu kişiler için aranacak ve izlenecek kurallar Türkiye'de uzmanlık eğitimi yapanlarla aynı olmalıdır. Avrupa Göğüs Hastalıkları Yeterliliğinin Türkiye'de eğitim alanları sınava kabul etmesi durumunda bu yeterlilik Türk Göğüs Hastalıkları Yeterliliğine denk sayılacaktır.

3.18. İlk yeterlilik sınavı bu yönergenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacaktır.

EKLER

EK I: UZMANLIK EĞİTİMİ SÜRESİNCE
YAPILMASI GEREKENLER
Bronkoskopik girişim
Kataterizasyon
Endotrakeal entübasyon
Plevra ponksiyonu ve drenajı
Plevra biyopsisi
Transtorokal biyopsi
AKG
AFT
Egzersiz testi
Deri testleri
BHR testi
Hemodinamik
Sitoloji-histopatoloji
EK II: GÖĞÜS HASTALIKLARI EĞİTİMİ VERECEK KLİNİĞİN ÖZELLİKLERİ
İç Hastalıkları
Anestezi ve Reanimasyon
Radyodiagnostik
Radyoterapi
Medikal Onkoloji
Göğüs Cerrahisi
Nöroloji
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Nükleer Tıp, disiplinleri bulunmalı ve konsültasyon hizmeti vermelidir.
Klinikte noninvazif yoğun bakım hariç en az 30 yatak bulunmalıdır.
Kliniğin bulunduğu kurumda Radyodiagnostik ünitesinde BT, MRI, ANGİOGRAFİ hizmeti verilmelidir.
Kliniğin bulunduğu kurumda rutin ve preoperatif HİSTOPATOLOJİK tanı verebilecek konsültasyon yapılabilecek PATOLOJİ DİSİPLİNİ olmalıdır.
Göğüs hastalığı kliniği ile yukarıda sayılan disiplinler arasında KONSÜLTASYON ve ROTASYON protokolü oluşturulmalıdır.
Kurumlarda konu ile ilgili KİTAP ve DERGİLERİN takip edilebileceği KİTAPLIK olmalıdır.
Eğitim amaçlı SEMİNER ve TOPLANTILAR düzenlenmelidir
Kurumda noninvazif yoğun bakım ünitesi bulunmalıdır.
Kurumda TGB'nin belirttiği niteliklere uygun en az 2 tanesi TAM GÜN çalışan eğitimci (öğretim üyesi, şef ve şef muavini) bulunmalıdır.
Büyük oranda özelleşmiş, ancak bazı alt göğüs hastalıkları disiplinleri olmayan klinikler bir rotasyon sistemi oluşturmalı ve Türk Tababet Uzmanlık Tüzüğü bu amaçla düzenlenmiş madde içermelidir.

EK III: GÖĞÜS HASTALIKLARI EĞİTİMİ

A. ANA TRUNKUS
1. Seçenek 2. Seçenek
Kardiyoloji 4 ay 6 ay
Yoğun bakım 4 ay4 ay
Göğüs cerrahisi 2 ay 2 ay
Genel-Dahiliye 3 ay4 ay
Acil Dahiliye 3 ay3 ay
Romatoloji 2 ay 2 ay
Nefroloji - 2 ay
Medikal Onkoloji 3 ay 2 ay
Enfeksiyon - 2 ay
Radyodiagnostik+
Nükleer Tıp 3 ay 3 ay
Göğüs Hastalıkları - 6 ay
24 36
B. GÖĞÜS HASTALIKLARI
Allerji-İmmünoloji 4 ay
Bronkoloji 4 ay
Noninvazif yoğun bakım-uyku 2 ay
Akciğer onkolojisi 2 ay
SFT laboratuvarı 2 ay
Servis 10 ay
Poliklinik 6 ay
Araştırma 6 ay 36