 |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Bugün : |
 |
Ana Sayfa 
| ||||
 | ||||
|
Yeni bir virus salgını Asya'yı tehdit ediyor:
Avian influenza A (H5N1) (Kuş Gribi) Hazırlayan: Erhan Tabakoğlu, Tevfik Özlü GİRİŞ İnfluenza virüsü konağın immünülojik baskısı ve drift özelliği ile yüzey antijenini değiştiren tek respiratuar virüstür. İnfluenza A virusü buna ek olarak shift özelliği de gösterir. İnsan zincirleri ile hayvan veya kuş zincirleri arasında genetik transferlerle, tamamen yeni bir virüs oluşabilir ve pandemilere yol açabilir. Geçmişteki en dramatik örnek olan 1918 yılındaki İnfluenza A tip H1N1 pandemisi, on milyonlarca ölüm ile sonuçlanmıştı. Bunu 1957 ve 1968'de daha küçük pandemiler izledi. ETKEN İnfluenza avian A (H5N1) EPİDEMİYOLOJİ İnflenza A H5N1, 1960'larda, Güney Afrikada kümes hayvanlarında epidemiye neden olmuştu. Adı geçen virüsün insanda hastalık yaptığı, aslında 1997'den bu yana biliniyor. 1998 de Hong Kong'ta ikinci bir salgın yaşandı. Hastalığa yakalanmış 18 kişiden 6'sı öldü. Hong Kong'ta tedbir olarak her iki salgında da tüm kümes hayvanları imha edildi (yaklaşık 3 milyon hayvan). O günden beri virüsün insanlarda neden olduğu birkaç hastalık daha rapor edildi. Ekim 2003'te, Güney Vietnam'da potent bir H5N1 epidemisi başladı. Dokuz farklı tavuk çiftliğinde başlayan salgın, hızla yayıldı. Salgında 40 000 tavuk ölmüştü. Bu salgının nedeni olan virüs ile Ocak 2004'te Vietnam'ın Hanoi bölgesinde, üç ağır solunum hastasından izole edilen virüsün aynı olduğu gösterildi. Böylece virüsün insanlarda da hastalık yaptığı ve salgın nedeni olabileceği ortaya çıktı. Ekim 2003 ile Ocak 2004 arasında Hanoi ve çevresinde benzer hastalığa yakalanan 14 kişiden 12'si ölmüştü. Hastalığa yakalananların 13'ü çocuk biri ise çocuklardan birisinin annesiydi. Bu virüsün insandan insana bulaştığına dair henüz bir kanıt yok. Virüsün kümes hayvanları arasındaki salgınları ise, bir taraftan devam ediyor. Ocak 2004 içerisinde Kore ve Japonya'daki iki çiftlikte salgın rapor edildi. Ancak, bu ülkelerden hastalığa yakalanan insan bildirilmemiştir. Güney Kore ve Japonya'da binlerce ve Vietnam'da ise, milyonlarca kümes havyanı tedbir olarak itlaf edilmiştir. Son olarak 23 Ocak 2004 tarihiyle Tayland 'da iki çocuk ölümü bildirildi. 26 Ocak 2004 tarihiyle salgın Vietnam, Güney Kore, Japonya ve Kamboçya'da bildirildi. Tayland ve Laos' tan kümes hayvanları ölümleri bildiriliyor.
BULAŞMA YOLLARI Hastalığın yabani kuşlarla bulaştığı düşünülmektedir. Vahşi kuşlarda, kümes hayvanlarında, ördek ve domuzlarda da hastalığın olduğu gösterilmiştir. Deneysel olarak insandan izole edilen suşlar, White Plymouth Rock and White Leghorn cinsi tavuklara inokule edildiğinde %87 ile %100 arasında ölüme yol açmıştır.
Vietnam'da ölen kişilerden izole edilen virüste insan genomuna rastlanmadı. Şu ana kadar insandan insana geçiş olduğu da gösterilememiştir. Olguların tümünün hasta kümes hayvanları ile teması vardı. Virüs insan genomu ile ilişkiye girerse, insandan insana bulaşma özelliği kazanabilir. Eğer bu olursa inanılmaz bir hızla yayılım gösterebileceğinden korkuluyor. ÖNLEMLER CDC Vietnam, Güney Kore ve Japonya'ya 10 gün içinde seyahat etmiş, ülkelerinde açıklanamayan pnömoni, ARDS, ağır solunum yetmezliği olan olgularda, influenza virus infeksiyonunun aranmasını, nazofarenks, boğaz sürüntülerinden viral kültürler yapılmasını ve izole edilen virüslerin mutlaka subtiplerinin tayin edilmesini önermektedir. Bu salgının SARS ile birlikte olabileceğine dikkat çeken CDC, SARS düşünülen hastalarda mutlaka influenza A'nın da aranmasını önermiş ve eğer gerekli testler yapılamıyorsa CDC laboratuarlarından faydalanılabileceği bildirilmiştir. Tedbir olarak yeni aşıların H5N1 suşunu kapsaması konusunda çalışmalar başlamıştır. Tedavide amantadinin etkili olduğu gösterilmiştir. Hastalıktan şüphelenilen veya olası olgularda erken evrede kullanılması önerilmektedir. SONUÇ Kuş gribi olarak medyada yer alan bu salgının, SARS'ın görüldüğü coğrafyada başlaması da ilginç bir durum olarak değerlendirilmektedir. Görünen o ki, bir çok turist ve ithalatçı için çok cazip olan Uzak Doğu, ard arda gelen bu salgın haberlerinden olumsuz olarak etkilenecek. Hafızalarda sağlık açısından riskli ve güvensiz bir bölge olarak yer eden bölge ülkelerinin ekonomik olarak büyük zarar görmeleri söz konusu olabilir. Türkiye de böyle bir salgın tehdidi altında olduğunu unutmamalıdır. Şimdiden tavuk çifliklerinde ölümlerle seyreden salgınlar için acil bilgilendirme ve önlem timleri kurulmalıdır. Bu bölgelere seyahat etmiş/edecek kişiler SARS ile birlikte İnfluenza A virüsü hakkında da değerlendirilmelidir. Besin tüketiminin % 40'ını tavuktan sağlayan bu bölgelere, ve bu bölgelerden tavuk alımını kesmiş diğer ülkelere ihracat gündeme gelebilir. Dünya Sağlık Örgütü Haberleri KAYNAKLAR
|
Turan Güneş Bulvarı, Koyunlu Sitesi No: 175/19 Oran- Ankara
Tel: 0312. 490 40 50 Faks: 0312. 490 41 42 e-mail: toraks@toraks.org.tr