KOAH’lı hastalar birbirlerinden farklı özellikler
gösterirler. Bu nedenle hastaları standart bir şekilde sınıflandıracak bir
evreleme sisteminin kullanılması, hastalığın izlenmesini ve tedavisini büyük
ölçüde kolaylaştıracaktır. Böyle bir sistemin epidemiyolojik ve klinik çalışmalarda,
sağlık harcamalarının planlanmasında, prognozun belirlenmesinde ve klinik
önerilerin uygulanmasında sayılamayacak kadar çok yararı vardır.
Hastalığın ağırlığını evrelendirmek üzere nefes
darlığı, hava akımının sınırlanması ve gaz alışverişindeki anormallikler gibi
faktörlerin birlikte değerlendirilmesi idealdir. Ancak, bu faktörler arasındaki
ilişkiyi niceliksel olarak tanımlayan hiçbir veri yoktur. Bu hastalarda morbidite
ve mortalite ile en yakından bağıntılı parametre FEV1 olduğu için, hastalığın
ağırlığı hava yolu obstrüksiyonunun derecesine göre belirlenir.
Buna göre hastalık, FEV1/VC’nin kadınlarda
beklenenin %89’unun, erkeklerde %88’inin altında olması koşuluyla, FEV1 beklenen
de¤erin %70’inden yüksek ise hafif, %50-70’si ise orta şiddette, %50-35’i
ise ağır ve %35’inin altında ise çok ağır kabul edilir. Hafif dereceli KOAH
hastaları birinci basamak sağlık kuruluşları tarafından izlenebilir ve tedavi
edilebilir. Bu hastalarda yaşam kalitesi çok az etkilenmiştir. Ancak, hastalığın
akut atakları göğüs hastalıkları uzmanının değerlendirmesini gerektirir. Orta
şiddette ve ağır KOAH hastalarının yaşam kaliteleri önemli oranda etkilenmiştir.
Bu grup hastaların göğüs hastalıkları uzmanları tarafından izlenmeleri ve
tedavi edilmeleri gerekir. Tablo 6’da FEV1 değerine göre KOAH evrelemesi görülmektedir.
| Tablo 6. KOAH’ta evreleme |
Hastalık
FEV1
(beklenenin yüzdesi) |
Hafif
>%70
Orta
%50-70
Ağır
%35-50
Çok ağır
<%35
|