AKCİĞER SÖNER Mİ? AKCİĞERDE HAVA KAÇAĞI NASIL OLUR?

toraks.org.tr /

 

Bu hastalığı anlamak için önce solunum mekanizmasındaki normal durumu ve işleyişi anlatmamız gerekir; göğüs boşluğunun sağ ve sol tarafında olmak üzere 2 adet akciğer yer almaktadır. Her iki akciğeri saran çok ince 2 adet zar mevcuttur ve bu iki zar arasında normalde hava bulunmaz, sadece akciğerin hareketinin rahat olmasını sağlayan az miktarda sıvı bulunur.

Peki akciğer nasıl söner, sebepleri nedir? Akciğerin etrafındaki bu zarda herhangi bir sebep ile yırtılma olursa, bu boşluğa hava dolar ve baskı altında kalan akciğer balon gibi söner. "Pnömotoraks" adı verilen bu durumda akciğer, sönen bölgenin büyüklüğüne bağlı olarak kısmen ya da tamamen solunum işlevini yerine getiremez hale gelir.

Buna sebep olabilecek durumlar genellikle; trafik kazası, kesici-delici aletlerle yaralanması, düşme sonrası kırılan kaburgaların akciğeri ve akciğer zarını yırtmasıdır. Ancak herhangi bir yaralanma yokken akciğerin astım, ciddi bronşit, kanser, verem, abse gibi mevcut hastalıklarının bir sonucu olarak veya belirleyebildiğimiz herhangi bir neden yokken kendiliğinden de ortaya çıkabilir. Ayrıca akciğerden biyopsi yaparken de gelişebilir. 

Çoğu hastalıkta olduğu gibi bunda da bazı risk faktörleri mevcuttur. Sürekli zararlarını anlattığımız 
sigara akciğer sönmesinde de büyük role sahiptir. Bunun yanı sıra hastalık uzun boylu, zayıf erkeklerde daha sıklıkla görülmektedir. Yüksek rakıma çıkmak veya denizin altına inmek gibi basınç değişikliğine maruz kalınan durumlar riskli grupta tehlikeli olabilir.

Hastalığın derecesine göre değişmekle birlikte, aniden başlayan ve çok şiddetli olabilen göğüs ağrısı ve nefes darlığı, en sık görülen belirtisidir. Şayet hızla akciğerin tümü sönerse, hastada tansiyon düşüklüğü ve şok gelişebilir. Hastalarda ayrıca öksürük, hızlı nabız, dudaklarda morarma da görülebilir.

Ani başlayan göğüs ağrısı ve nefes darlığı ile başvuran bir hastada, özellikle de genç hastada hekim, öncelikle muayenesini yapar ve çekilen akciğer grafisinde akciğerin dışında göğüs boşluğunda havanın olduğunu tespit edince tanıyı koyar. 

Akciğer dışına kaçan havanın miktarına göre tedavi şekli değişir. Çok az miktarda hava kaçağı olan hastalar, gözlem altına alınır, yüksek oranda (5-6 lt/dak) oksijen verilir. Şayet hava miktarı fazlaysa hekim tarafından havanın boşluktan dışarıya atılmasına yönelik girişimler yapılır, tüp drenajı uygulanır. Bütün bu müdahalelere rağmen kaçak azalmıyor devam ediyorsa da, bir süre sonra cerrahi müdahale ile hasta tedavi edilir. Akciğerden hava kaçağına neden olan kısım, ameliyatla çıkartılır, yırtık olan kısım kapatılır.