8 Haziran 2017

Akciğer kanseri için kimler risk altındadır?

Akciğer kanseri, erkeklerde prostat, kadınlarda meme kanserinden sonra en sık görülen, hem tüm dünyada hem de Türkiye’de en öldürücü kanserdir.

Normalde tüm vücuttaki hücreler belirli bir denetim içinde büyür, ölür ve yerine yenileri gelir. Kanser geliştiği zaman bu denetim bozulur, hücreler kontrolsüz çoğalır. Akciğer kanserinde de bu olay akciğer içinde gerçekleşir ve kontrolsüz büyüyen bir kitle- tümör oluşur. Kanser dokusu akciğerlere, komşu dokulara ya da vücudun başka bölgesinde bulunan organlara yayılır.

Akciğer kanseri yakınında bulunan akciğer, yemek borusu, lenf bezleri, sinirler, hatta nadir de olsa kalp ve kalp zarına yayılabilir. Bu yayılımların olduğu bölgeye ait şikayet ve bulgulara yol açabilir.

Akciğer kanseri için acaba kim daha çok risk altında diye düşünülürse; sigara içenlerde gelişme olasılığı çok çok fazladır. Akciğer kanserinin %80-90’ı sigara nedeniyle gelişmektedir. Kansere yakalanma oranı günde 10 sigarayı uzun süredir içenlerde 5 kez, günde 40 sigara içenlerde ise 24 kez artar. Yani ne kadar uzun süre ve fazla sayıda sigara içiliyorsa risk de o kadar fazladır. Sigara içimi terk edildiğinde akciğer kanserine yakalanma oranı gittikçe azalır. Beş yıl sonunda sigara içmeyenlerin yarısı oranına iner. Puro, pipo, nargile içenlerde de risk fazladır. ‘Light sigara ‘denilen sigara türleri kanser riskini azaltmadığı gibi bazı akciğer kanseri türlerinin gelişim olasılığını artırabilir. Kendileri sigara içmedikleri halde sigara içilen ortamda bulunanlarda da akciğer kanser riski artar.

Sanayi bölgelerinde ve büyük şehirde yaşayanlarda, kırsal bölgelerde yaşayanlara göre daha fazla akciğer kanseri görülür. Sigaraya göre daha az etki oluşturmasına rağmen, kişi hem sigara içiyor hem de kirli hava soluyorsa risk katlanır.

Bazı işyerlerinde bulunan maddeler de kanser yapabilmektedir. Gemi inşaatı, izolasyon, fren balataları tamiri gibi ‘asbest’içeren sanayi dallarında çalışanlarda risk en fazladır. Ayrıca radon gazı maruziyeti de akciğer kanserine neden olabilmektedir. Radon gazı renksiz, kokusuz bir gaz olup toprak ve kayalarda doğal olarak bulunabilmektedir. Bazı yerleşim bölgelerindeki binalarda özellikle giriş katlarında radon gazı fazla olabilir. Uranyum madeninde çalışan ve radon gazına maruz kalan kişilerde akciğer kanser riski fazladır.

Bazı ailelerde akciğer kanseri yanında başka kanserlere de sık rastlanır. Ailelerinde herhangi bir çeşit kanser olan kişilerin bu konuda daha duyarlı olmaları gerekir. Daha önceden tüberküloz geçirmiş olanlarda ve akciğer sertleşmesi ile giden hastalığı olanlarda da akciğer kanser riski fazla bulunmuştur. Akciğer kanseri gelişiminde diyetle ilgili bazı faktörler de rol oynayabilir. Özellikle A ve C vitamininden, selenyumdan eksik gıdalarla beslenenlerde risk artmaktadır.

Artık günümüzde akciğer kanseri önlenebilir hastalıklar grubuna girmektedir. Bu hastalıkla ilgili birçok zorlu süreçleri yaşamak yerine, tütün ürünlerinden ve risk faktörlerinden uzak durarak kanserden korunabiliriz.

Türk Toraks Derneği Akciğer ve Plevra Maligniteleri Çalışma Grubu

TEMİZ HAVA SOLUMAK HAKTIR

TWITTER

© 2017 Türk Toraks Derneği. Tüm Hakları Saklıdır